Szilágyi Sándor szerk.: Erdélyi Országgyűlési Emlékek 8. 1621-1629 (Budapest, 1882)

20. fejezet: 1622-1629 - Törvények és irományok

1625. MAJ. 1 — 29. 25^ feruntur deuunciasse ipsi: ne provincia egrecliatur; nam si egressus fuerit, sese subdere velle ei qui in provinciam venerit; nullatenus principem sequuturos esse, neque pecunia, neque gentibus subsidia facturos. Intendisse Bettlenuni in singulis civitatibus Saxonicalibus ternas officinas erigere constituisse, ubi mercatura ad rationem ipsius exerceretur. Id Saxones succensentes principi nuntiarunt ilii, quod si lioc facere conaretur, sese mercaturae exercitio valedicturos. Judici regio id dicenti alapam impengit. Yiginti oppida Havdonum et 14 comitatus, qui simul confederationem inierant, denuo jurarunt resistentiam facturos principi malleque sese ad unum usque mori. Causae illos liae moverunt, 1-a: quod intellexerint principem obtenta arce Ecliyed jure perpetuitatis, libertatem illis adimere constituerit. 2-a: quod Turcis illos dediticios facere velit. Eaque de causa Bettlenum Turcas evocasse. Nimirum ut Yaczium tradatur, quod et factum et ipsi Haydones dedititii fiant. Audivisse ista tam a Haydonibus, quam etiam aliis. Nuncii oppidorum Haydonicorum et 14 comitatuuni fuerunt apud principem Bettlen, dum in Transylvania esset, nihil tamen conclusum fuit illo tempore, dum in Transylvania adhuc existeret. Legati Bassae Budensis fuerunt apud Bettlenium causam aut tractatum legationis indagare non potuit; vidit eos in audientia principis; fuerunt equites 83. Intellexit item quod dnus Eszterhas scripserit literas dno Karolj in confidentia tanquam viro catholico, is principi transmisit ejusmodi litteras: uude princeps conturbatus; publice fertur legisse litteras ad mensam ubi continebatur etiam aliquid contra personam principis; liabuit hoc ex relatione Georgii Pograny et Casparis Zunyogh. De Braedae obsidione quaerenti principi respondit cursor eam esse expugnatam indoluisse principem. Quod nisi dictum fuisset, fertur certo certius expeditionem Betlenum suscepturum fuisse; habuit hoc cursor a fido homine, qui a cancellario principis hoc idem audivit. Audivit etiam, quod princeps conquestus fuerit in praesentia Transylvanorum et etiam Hungarorum, pacificationem secum initam esse ruptam et violatam, maxime in eo, quod Clermani inducti in regnum. Intellexit lioc ex quodam primamario homine Stephano Dewen et alio. Qarta Maji in audentia rursum quaesivit princeps de Braedae expugnatione dum asseveraret cursor deditionem: item Mauritium comitem mortuum, matrimonium filii regis Angliae cum Gallo interversum; vehementer turbatus est, adeo