Forgó András (szerk.): Az 1712. évi pozsonyi diéta egy ciszterci szerzetes szemével - A Veszprém Megyei Levéltár kiadványai 32. (Pannonhalma-Veszprém, 2013)
Hermann Engelbert atyának, a főtisztelendő Flórián velehradi apát úr teljhatalmú követének feljegyezései és megfigyelései a Pozsonyban tartott magyarországi országgyűlésről, továbbá VI. Károly úr 1812. évi koronázásáról (Szemelvények) Fordította Hajdú Vera, Hende Fanni és Szádoczki Bálint. Magyarázó jegyzetekkel ellátta Forgó András
Acta et observata <IV> Ad tricesimum tertium respondet veritas. Mala grandia postquam altas egerunt radices, vix extirpari nisi in manu forti. Neque morbis exitialibus medere lenia pharmaca. Postquam enim heterodoxi, Deo nempe et Regi perfidi Hungari, Lutherani Calvinistae, Ariani etc., quibus, conformiter ad Lutheri principium, levius [p. 22.] videtur jugum Turcicum, quam Caesaris Catholici, Ottomanicam potentiam in foedus attraxissent, Deo et Religioni Orthodoxae bellum indixissent, Religiosos et Clerum persequi et exstirpare, Ecclesias profanare, loca sacra sibi usurpare, et cuncta hostiliter susque deque perturbare nefarie attentassent, et infinita prope mala perpetrassent, sicque justam Regis Catholici iram in se provocassent. Tunc demum anno 1674 generali Caraffae demandata fuit vindicta, de perduellibus et sacrilegis Dei et Regis hostibus sumenda, quae idcirco fuit magna et publica ut theatrali et ferali hoc spectaculo aliorum poena caeteri redderentur meliores et cautiores. Verbo hoc gravamen non est aliorum, quam haereticorum, omnis omnino mali sive praeteriti, sive praesentis aut futuri authorum, contra quos nihil salubrius, quam perpetuum, de quo gravantur, Theatrum Caraffianum. Ad tricesimum quartum respondet veritas. Sicuti etiam ad tricesimum quintum et sextum prudentia suadet et ratio dictat, adimendum esse venenum viperis, ne percutiant, tollendos vespis aculeos, ne feriant, demolienda latibula lupis, ne subsistant, et ad nocendum prodeant, quidni etiam auferenda arma Hungaris, quibus toties vel in propria viscera, vel in amicos, imo quod longe [p. 23.] deterius est, contra ipsum Deum et Regem crudeliter desevierunt. Novit sane Caesar, novit sagacissimum ejus Ministerium Bellicum quot et qualia in Hungáriáé Regno, totius imperii antemurali pro defensione sint necessaria fortalitia, novit, quot et qualia requirantur tormenta bellica, novit inquam hoc perbelle. Ast simul non ignorat, nationi isti complura fortalitia esse superflua, adeoque amputanda, novit arma esse noxia, consequenter adimenda. Ad tricesimum septimum respondet veritas. Notorium esse Budam et Regalem haud ita dudum fuisse Tureis ereptam, Turcasque urbem hanc incoluisse a potiori, pulsis proinde Tureis Hungari utique jus, imo et occasionem prius habuere urbes praelibatas incolendi, domiciliaque ibidem figendi. Quod tamen, quia factum non est, hinc ne loca haec tam famosa remanerent inculta ac habitatoribus destituta, ratio et bonum publicum exigebat admittere Germanos. Quod tamen non erat Hungaros excludere, sed potius per Germanos instruere, qualiter ruinatas bello urbes restaurare, mechanias et bonas artes reimplantare, habitacula congrua aedificare, bonam politiam sectare et bonum publicum observare deberent. Germani nempe exemplo suo Hungaros erudiunt, quod homo non praedis et rapimis, sed in sudore vultus sui pane suo vesci debeat, quod ii hactenus nesciisse videntur. [p. 24.] Ad duodequadragesimum respondet veritas. Nullam regulam nullamque legem suam non habere exceptionem, sin mores ac tempora forent 189
