Sárospataki Füzetek 8. (2004)
2004 / 2. szám - TANULMÁNYOK - Kiss Endre József: Bullinger a Tiszán innen
Bullinger a Tiszán innen veritatis gravitate reprimit, et huic innitens tribus jam dominatur saeculis, id certo perspicuum, praesentissimimque habebitur veritatis argumentum. Confesseio haec fidei Helvetica charactere suo oecumenico, sincero pacis et veritatis studio, apostolicae charitatis zelo se prae ceteris distinguit, nec incremento sanae religioso convictionis futuro adversatur, nec mentis humanae nisum contemnit, quo cognoscendis fidei veritatibus incumbit, modo, ut majoribus nostris consuetum fuerat, sancto scripturarum spiritu se agi, regique patiatur, nec humana divinis temerario ausu permisceat, aut diivina humanis, religioni scilicet rationis falsae, immolet. Hinc est potissimum, quod confessio haec sacra helvetica posterior tot, tantarumque nationum pietate, hodiedum recolatur. Plures certe per defluxum trium horum saeculorum, viri illustres in gremio sacrae Tigurorum Ecclesiae, erigendi Dei regni, ardentisque sacrarum Literarum studii, et divinarum Evangelii veritatum longe lateque provehendarum laude inclaruerunt: nullus tamen eorum aut Zwinglio illi, intrepido libertatis religionis vindici, aut Bullingero, auctori nostrae confessionis, palmam unquam praeripuit. Insignis hic beatae memoriae vir, opere suo, dispersos per orbem terrarum Evangelii fideles in unum quasi corpus solide contexuit, hacque ratione factus est, manebitque etiam noster. Nondum enim praeteriit annus, quo Ecclesia Helvetiorum reformatae Confessionem Bullingeri subscriptis nominibus posteriati, venturisque temporibus consignaverant majores quoque nostri in sacra synodo Debrecini habita Anno Domini 1567 eandem symbolicis sriptis inserere rem pietatis esse duxerunt. Imo nobis Hungaris id peculiari prorsus fato accidit, ut in tractatibus illis politicis, quibus aspera religiosae libertatis bella, favente semper Deo O. M. confecimus, ab hac ipsa confessione denominaremur, sicque ea status nostri politici fundamentum factum est. Hujus confessionis ter — saecularis dies communae certe omnium Ecclesiamm in Hungária reformatarum festum habebitur. Nos vero in solenni hocce animorum affectu, socios laetitiarum nosmet ipsos efferentes, votis piisque suffragis ad vos Amplissimum Presbyterium accurimus, quorum majores auctori confessionis nostrae et studio benevolo, et pietate in aedificanda Dei domo semper adfuere, ut laborum socii, gloriae quoque ejusdem consortes evaderent. Res est certe religionis, viros Dei aut agnoscere, aut tueri. Nec minor inde in vos redundat gloria, confessionem hanc cestram quoque esse asserere, idque Orbi universo actibus solennibus declarare posse. Agite, Numini sanctissimo gratias, filios vos esse ejusdem matris Ecclesiae, quae ut liberatis quondamm vindex, ita acerrimus per longam temporum seriem ejusdem custos exstitit. Regamini porro quoque generosis Majorum exemplis, ut eadem posteris vosmet ipsi esse possitis. 35