Revista Catolica, 1905 (6. évfolyam, 18-24. szám)
1905-02-15 / 18-20. szám
288 REVISTA CATOLICA singele nostru ingroai-se pämintul ce tot voi Tati apärat, voi §i strämo^ii vostri. Cu ce v’ati ales Insä, spuneti-mi ? Unde e agoniseala voasträ? Unde e puterea e§ita din voi, din trupurile voastre bolnave, glrbovite? Unde e roada im- belsugatä ce a^i adus’o ? A curs toatä, fratilor, pe gurä de lup, pe gurä de multi lupi, cári se inbuibä in tingrä §i sä tävälesc in petreceri §i pläceri In palatele lor aurite! Voi muneiti §i domnii stau intingi pe divanuri, voi asudati si ei isi incunjurä palatele cu pomi stufosi sä nu pätrundä razele soarelui, voi inbränciti sub po- vara de^elätoare a muncii, $i ei sä plimbä in träsuri strälucite, voi mäncati mälaiu §i ceapä, care ve aprinde gäturile, §i ei inghit lacomi fripturile §i cärnurile celea mai alese, — voi ve odihniti trupurile zdrobite pe pämintul bun a lui Dumnezeu, si ei se ingroapä in perini ,<ji mätäsuri 1 Dreptate e aceasta fratilor? Nu e dreptate, nu poate fi dreptate! Ei capätä toate de-a gata, noi trebue sä le däm toate gata, cäci greutä- tile toate pe umerii nostri apasä. Noi tinem tara, noi räzimäm lumea, noi muncitorii, fratilor.« Oamenii ascultau uimiti. Le §tiau ei toate acestea cä a§a sunt, dar cum ar si putea fi altfel ? Asa e rostul lumii acestei, a?a a lasat Dumnezeu. Unii in chinuri §i suferinte in lumea a- ceasta si in fericire dincolo de mormint, altii aici in inbuibare, dincolo de grozäveniile iadului. Ion insä se infipse foarte aproape de locul de unde vorbia sträinul, §i asculta cu mullä bägare de samä. »Si dacä noi muncitorii räzimäm pe ume- rele noastre lumea, vedeti bine cä dela noi atirnä sä o si rästurnäm. N’avem decät sä ne trägem umerele de sub povará, §i bogatii, trintori se vor präbu^ii cu toatä strälucirea, cu toatä averea §i palatele lor. »Cum ne räsplätesc ei munca noasträ fratilor ? Cu un prr^ de rubiné, §i din pret sä vede cät dau ei pe voi, cat tin ei la noi, de-asupra cärora ei se imbatä §i benchetuesc, prädänd banii scumpi, sudoarea noasträ. Munca, fratilor, e sfinlä. Munca e nepretuitä. Cei cari nu muncesc sunt trintori, si nu sunt vrednici nici sä vadä lumina soarelui. Voi cei cári munciti sunteti mai múlt decát baronii«. Dänescu asculta cutremurat de fioruri pu- ternice. Brätele lui i se incordau. Pärea cä in- cetul cu incetul i se va deschide o cale, pe care avea sä i se ver§e ura multä grämäditä in su- fletul säu. Durerea mare ce-i coplesise cänd i se luä §i casa, pärea cä i s’a §ters cu tótul, remä- nindu-i in loc o urä neimpäcatä §i o posomorire vecinicä. Stia el bine cum se dusä averea lui, §i a pärintilor lui. Dar partea cea rea din firea lui, partea mo^tenitä dela mamä-sa din neamul cel certäret, nu-1 läsa sä se convingä cä el e vi- novatul. Dar atita intelegea, cä räzbunarea lui avea sä cadä asupra celui vinovat. Si apoi nu zicea omul acesta cä munca e nepretuitä ? Si el de §ase ani muncia ca un bou ! Si cu ce s’a ales? Cu atita cä un mor de foame nevasta §i copii lui. A benchetuit, da. Dar baromi §i ceilalti bogätani nu isi petrec ? El §i-a petrecut §i a muncit. Ce^tia nu lucrä nimic. Si totusi ei remän §i mai departe in brätele noro- cului, iar pe el il pa§te acum de atita amar de ani nenorocirea. Ce dreptate e aceasta ?« — Si ochii lui, de atita vreme de ghiatä, se aprin- serä iar, ca alunci, cänd golind pähar dupä pä- har, isbia cu pumnul in masä de bätea vintul prin barba rüginitä a jidanului. — Cuprins de friguri asculta mai departe pe sträinul ce vorbia intr’una. »E o nedreptate strigätoare la cer, fratilor. Dumnezeu nu a läsat a§a. Dumnezeu nu a läsat baroni §i vlädici ?i iinpärati, Dumnezeu a läsat numai oameni pe pämint. Dumnezeu nu a läsat ca unii sä aibä cu miile de jugäre, §i palate de marmorä, ci-a dat pämintul intreg tuluror oame- nilor. Dar prostia noasträ a fäcut ca unii sä aibä tótul, iar alti nimic. Nemernicia noasträ e pricina, cä ne-am läsat nu numai sä ne tundä, ci sä ne jupoae si de piele. Dar a sosit vremea sä ne deschidem ochii sä ne vedem primejdia cä intälegem care ni-s adeväratii nostri prietini, §i cari ni-s dujmanii. Carl ni-s pretinii ? Brätele noastre, fratilor, — brätele noastre! Cari ni-s dujmanii? Toti cei putrezi de averi, loti cei ce locuesc in palate aurite, toti cei ce ne prostesc cu vorbe ademinitoare ca sä ne tinä in intune- ric: toti vlädicii, toti popii cu poalele rotunde,
