Revista Catolica, 1903 (5. évfolyam, 1-16. szám)
1903-06-01 / 3. szám
46 REVISTA CATOLICA credinfä, si sub aparenfe slabe de acusare, ered calumniile indreptate conlra religiosilor, apoi tot nu-i lucru ne audit sä védi la rändul lor pe unii catolici, réu inpresionafi. Deci cäteva Cuvinte in favórea lor, de?i scurte de altfel, ?i fara a aleätui o apérare completa, nu vor fi fára de folos. Seriem numai o apérare, ce-i drept, pe cánd ar trebui mai virtos sä ne gändim la o apologie; insä intämplärile au ajuns acolo, cä se precipitézá, ?i ne comanda sä facem iute si sä alergäm färä intärdiere la spärtura, unde se dä lupta. Amicií si admiratori! celor presecu- tati vor avea bunätatea sä ne erte lipsele färä de voia nóstrá. Altä datä, fiind mai 1 ibéri, vom putea po- vesti un trecut glorios de slujbele fäcute aci in Franta si departe pe tärmuri sträine, si a conchide, cä partidele inaintate de adi, de n’ai voi sä asculfi decät pe unit din istorici ca de es. Taine, ar fi cu muH mai drepte fatä de cälugäri, radicändu-le lor statue, ca la nisce bi nefacelori insemnafi ai patriei, in loc säle aräte usa inchisorilor si drumul esiliului. Cu tötä pärerea de reu pentru aceste omi- siuni, adversarii si priefenil nostri binevoiascä a ne citi färä pärtinire ?i cu bunävointä. mai cu- samä la lumina acestei regule de pace socialä, cäzutä o di depe buzele lui Christo?, regulä ce nu lasä nimic de dórit ?i a cärei putere nu va indräzni nimeni vre o datä s’o släbeascä: »Nu face altuia, ce n'ai voi ca sä-ti faeä tie in su-ti.«1) Ce nu s’a dis de cäti va ani contra aces- tor Congregafiun! nenorocite? — De ai crede pe clevetitorii lor, ar pärea intr’adever, cä eie sunt o amenintare continuä pentru societatea civilä ?i cä ele pun in primejdie siguranta luinii De ar fi asa, intäi cum se intämplä ca populatiunilor nóstre francese, cu atäta finefä in bunul lor ?imt, nici o datä nu le-a venit asta in cap? Ele privesc, cum lucréza inaintea ochiior lor smerita Sorä in ?cólá, profesorul din colegiu, seracul Capucin misionar, sora la paza bolnavilor, si nie! o datä nu le-a täiat prin cap, cä aceste suflete de trébá ar fi nisce dihä- nÜ ciudate, de ceí intr'o ureche, orí chiar politician! destoinic! si ipocrifi. De sigur cä invinurile ridicate contra lor sunt róda uneí campanii interesate, care e cu tótul inchipuitä si näscocitä, al cärei motiv e cu tótul sträin cause! insäsi a congreganistilor. Molivul acesta I’am aralat pufin inainte. Sub inriurirea unui diarist astut, a unui orator de aiurea, a unor trimisi anume sä agiteze ?i sä reinnöescä necontenit aceleasi invinuiri, ') Mat. 7, 12 — Tob. 4. Ifi. sérmanii alegétori perduti in fundul unui sat, dupä plugul lor or! dupe masa dugheneí lórceleí ascunse, pot usor sä fie adust la asta, sä eredd pufin din clevetirile astea ridicule ?i uricióse. Insä pärerea acéstora nu este nie! spontanee, nie! personalä, ci remäne opiniunea unei minori- tati neinsemnate cu töte opintirile imense din partea sectelor necredinciöse. De s’ar convinge bine reprezentanfii nostri de acéstá stare obiectivä a spiritelor ?i de nu s’ar Iäsa cu tötä cultura lor mai inaltä sä fie indusi ei singuri in eroare asupra adeverafului sentiment public in ce privesce pre religiosii ?i religiósele nóstre Se dice, cä ar trebui ca sä fie liber congre- ganistul. Női pricepem acéstá grijä prematurä; insä vom observa, cä el este mai liber decät soldatul sau funcfionarul: cäci daeä congreganistul se supune, pricinä este, cä el o voesce, neliind silil la asta nici de frica inchisorii sau de amendä, nici de ameninfare cä-1 vor scóte din slu.jbä. El, congreganistul. pöte ori ce di trece pragul scölei sale crestine ori a mänästirii sale, farä ca vre un braf secular sä-1 siléscá sä se intörcä in lume. Unde pot.i vedé in régimül acesta ceva ce se amintéscá de sclävia, despre care vorbesc cu indignare unii oratori de altfel asa de pufin sinceri0 Si apoi, daeä ascultä, cät timp rémén supusi, asta se face sub tot sóiul de conditioni, ce aralä respectui adänc al actoritäfii religiose fafä cu dignitatea statului. Inainte de tote trebue ca porunca superio- rului sä nu fie in conflict cu consciinfa personalä, cu o lege drépta a Bisericii sau a Statului, cu drepturile unei a treia persóne, cu interesül patriei. Apói mai trebuie ca porunca datä sä nu fie prea grea: non obligat cum tanto incommodo, dice Dreptul Canonic, si acésta enumerafiune e departe se fie complectä. Daeä ofiferul sau funefionaul dela adminis- tratia publicä ar invoca lämurit atari scutri, ce totusi se presupun in ori ce sarviciu cinstit, adversarii nostri, ar vorbi indatä ?i tare despre nesupunere ?i anarhie. Si totusi astfei e supunerea aceasta largä si bländä, de a cärei icönä prefacutä fäceau incä deunädi sä tremure de grözä modernii no?tri antisclavi?ti! Sigur cä nu in atari poruncí pofi gäsi lepädarca imoralä de personalitatea omului, ce cu atäta nedreptate se obiectézá congreganistilor. Noi scim si am putea spune, in cari locuri se subscrie un contract sacrileg, de sclävie, prin care s’a renunfat la ori ce independenfä. Aceste locuri nu sunt bisericile lui D-deu,
