Cherrier Miklós János: Institutiones Historiae Ecclesiasticae. Tom.3. (Pestini, 1841) - 21.951c
167 rum dux Lkhvaniae Jagelló jure uxoris Hedwigis anno 1386. regnum Poloniae obtinuit 32). Cujus posted non solum Lithvaniam Poloniae regno junxerunt, sed etiam Prussiam confecta cum equitibus Teutonicis anno 1466. pace occuparunt. Vid. Dlugossi Hi- stor. Polonor. Cromer de origine Polonor. O §. 7. Status Civilis Hungáriáé et Bohemia e. Conatus S. Slephani regis culturam in Hungária promovendi per S. La dis lau m insigniter adjuti, siquidem is legibus et sacris et civilibus rempublicam ab aetate Petri regis labescentem erigere conatus sit. De illis alibi acturi, civiles solum aliquas recensemus , quo morborum species ex ipsis remediis intelligamus. Leges ad rem civilem spectantes severissime prohibent furta, et caedes? quae inter vulgus hic, et ibi quandoque committebantur; judicibus mulcfas irrogant, qui in jure dicendo a legum tenore deflexissent* Partem Sclavoniae hodiernae, et partem Croatiae juribus Sacrae Coronae adseruit. Exemplo praedecessorum ductus Colomannus partim novas leges tulit, partim antiquas illustravit,] et mutatis temporum, ac rerum adjunctis adcommodavit. Dalmatiam et Rámám seu Bosniam Hungáriáé subjecit, Emerico rege Serviam et Bulgáriám regum Hungáriáé titulis inserente. Andreas 11. anno 1222. convocatis optimatibus, et nobilibus regni Bulla aurea nobilium jura a 5. Stephano accepta, sed a successoribus ejusdem oppressa restituit, et confirmavit; Galiiciae et Lodomeriae filium Colomannum regem dedit, et jus in Moldáviám acquisivit. Bela IV. Cumanos et Ja/.iges in regnum recipiente, et defectum incolarum per Tartaros partim interfectorum, partim abactorum aliquatenus supplente. Exstincta anno 1301. virili stirpe Arpadiana exteri ad regiam dignitatem medio electionis promovebantur, saepe tamen cum turbis et factionibus. Ex his celeberrimi erant Ludo- vicus M. filius Caroli Roherii Andegavensis, qui Poloniae rex creatus Galliciam et Lodomeriam (Kussiam rubram) jure postliminii Sacrae Coronae restituit, Hungáriám ad eum potentiae et gloriae apicem evehens, ut neque ante, neque post illum potentior 32) Dlugossus L. X. p. 79. 92. 95. et s.
