Hittudományi Folyóirat 19. (1908)
Dr. Adalbertus Breznay: Castigatio modernismi seu modernismus statera sanctuarii expensus
CASTIGATIO MODERNISMI SEU MODERN. STATERA SANCT. EXPENSUS. 439 suis innatis immanentibusque viribus ad iustitiam et salutem aeternam sibi omnino sufficere vesano excessu mentis autuma- verunt. Quis, quaeso, non videt — mutatis prope tantum verbis vel nominibus — de eiusdem prorsus generis et furfuris errore agi nunc in controversia adversus modern istas, ac agebatur tempore S. Augustini, quum magnus hic ecclesiae Doctor adversus clanculum serpens pelagianae elationis et arrogantiae virus Christo sacratas animas defendebat ? Re etenim omnino vera, inter errorem, qui temporibus S. Augus- tini auctore Pelagio mentes hominum pervertebat, et errorem illum, modernismum appellatum, qui hodiedum catholicam fidem periclitatur, quoniam uterque eorum in elatione naturae humanae contra omne ius et fas facta fundatur, nullum aliud quam gradus in eadem haereseos specie discrimen intercedit. Quod ex exemplo sequenti luculenter patebit. Contra divinam a S. Paulo (II. Cor. 3, 5.) propositam doctrinam : »Non quod sufficientes (r/.ανοί i. e. idonei) simus cogitare aliquid (λογίοαοίΐαι, deliberare, meditari aliquid) a nobis, quasi ex nobis : sed sufficientia (ίκανότι:ς, idoneitas) nostra ex Deo est«,1 sane, eodem genere eademque specie vitii peccatur, sive quis, ut pelagiani, naturae humanae sufficientiam, sive quis, ut modernistáé, eiusdem naturae insitam immanentemque vitalem efficaciam dicat esse iustitiae a Christo praedicatae et salutis aeternae ab eodem promissae fontem et unicam caussam effectricem in homine Sed de hac re, ,de similitudine nimirum modernismi et pelagianismi, spectata natura et indole utriusque, haec quae dicta sunt, interim sufficiant. 5. At adest inter utramque haeresim etiam quoad vicis1 S. Paulus h. 1. manifeste tantum de se loquitur. Nihilominus ss. Patres (S. Aug., S. Chrysost.) et Theologi (S. Thom.) istum locum interpretantes de omnium hominum insufficientia et de div. adiutorio intelligenda esse censent, quae a S. Paulo dicuntur. Imprimis vero inde a Concilio Arausicano II. (2, 7.) est locus iste theologis pro neces- sitate gratiae supernaturalis classicus. Cf. Estium, In omnes Pauli epistolas etc. ed. Fr. Sausen, Mogunt. 1842. t. 3. p. 280., et Rud. Cornely e S. J., Comment. in S. Pauli ep. ad Corinth. alteram et ad Galatas, (in Cursu S. Scripturae) Paris, 1892. p. 85. Gradu distingvuntur.
