Notitia hungáriae novae historico geographica (Budapest, 2012)
Vas vármegye
356 COMITATUS CASTRIFERREI PARS I. GENERALIS (qui ut expeditionem prosequantur, a ducibus postulat:) (duces Corot- nam statuunt obsidendam:) (capta Corotna bellumfinitur.) (Stansitzius a Nádasdio honoraturl) Sed cum omnes suos conatus, ad irritum cadere videret, receptui canit, atque inglorius Quinque-Ecclesias cum lacerato exercitu rediit. Contra ea Ferdinandus Archi-Dux, rei navandae cupidus, uti Nadasdius, Zrinius, aliique fortissimi duces, coeptam expeditionem prosequi, et aliquid praeclari facinoris, cuius ipse partem caperet, edere pergerent, monere, hortari, rogari. Erant in ducibus, qui dandum id principi, belli hucusque inexperto, sed cupido tamen rebantur; sed nec defuere, qui cladium praeteritarum memores, satis ad praesentis anni famam actum esse existimarent. Quae sententiarum divortia, concilio castrensi, locum, occasionemque dedere. Hic palatinus, in[p. 198.]signis natura, ac prudens cunctator, gravi oratione ad consessores habita,*0 cessandum, non una ratione, ducum praecipuis facile persuasit. Ea re cum se a proposito suo deturbatum iri coniectaret princeps, eo unico intercessit: de tota re ad parentem perscripturum. Ea re attentiores facti duces, tandem non Quinque-Ecclesias, quod videbatur nonnullis, sed Corotnam, quam superiori anno Toigonus occupaverat, quam primum exercitum ducendum statuunt; ut et princeps bellici quidpiam operis ederet, nec residua, adultae licet aetatis pars, sine fructu belli, per otium extraheretur. Illuc ergo, Corotnam, ubi ventum est, fit oppugnationis1 * initium: sternuntur tormentorum ictibus valli, procurritur strenue, scandunt munitiones, et contrucidatis defensoribus, terrentur qui in arce erant, et fidem Hungarorum, ac praecipue Zrinii implorantes, deditionis conditiones offerre, ad ultimum, cum instarent nostri arcis portas dolabris elidere, metu pene exanimati e fenestris se praecipitare, et evitatis, qua poterant, Germanis, Hungaris se captivos permittebant. Ea fuit militis [p. 199.] Germani ferocia, ut ex Hungarorum amplexibus revulsos dirum in modum trucidarent: parsum certe est nemimi. Capta ad eum modum Corotna, multa castella minutiora, imbelli Turearum metu, a Tureis vacuefacta sunt. Atque hic primae Nadasdii palatini expeditionis fructus fuit. Dimisso dein victore exercitu, Ferdinandus voti compos factus, Viennam ad patrem, ovabundus rediit; duces reliqui ad sua quisque abiere. §. XLVI. Antequam dissolveretur, post Corotnam occupatam, nostrorum exercitus, id operam dedit palatinus, ut Marcum Stansitzium, qui obsidionem Szigethi ea aestate fortiter toleraverat, iustis auctoramentis, in eiusdem arcis praefectura partim confirmaret, partim ad bellicae virtutis edenda porro documenta accenderet. Interim2 inquit IstvánffyusF Ioannem3 Petönem,4 Carolum Serotinum,s ć/Franciscum Botskayum,6 ut cum suis equitibus, citato gradu Szigethum7proficiscantur, commeatumque invehendum curent, Palatinus iussit. per quos Marco, ob [p. 200.] conservatam arcem, munera haud contemnenda, et militibus duplex stipendium missum, reliqua. Ad eum modum, partim quae eo bello servata, partim8 recuperata fuerunt, rite curatis, nihil omisit Nadasdius, quod ad providi, ac fortis ducis munus pertinere existimabat, rege Ferdinando actus eius singulos maximopere *° Lege eam apud Istvanffyum, loco citato pag. 366, 24. y0 Ibidem p. 368, 47. 1 corr. ex pugnationis 2 Istvánffy 1622. p. 368. add. autem 3 Istvánffy 1622. 1. c. Iohannem 4 Istvánffy 1622. 1. c. Peteonem 5 Istvánffy 1622.1. c. Sirotinium 6 Istvánffy 1622.1. c. Boscaium 7 Istvánffy 1622. 1. c. Sigetum 8 corr. tr. parim
