Notitia hungáriae novae historico geographica (Budapest, 2012)
Vas vármegye
COMITATUS CASTRIFERREI PARS I. GENERALIS 330 temporario magis, quam in longum valituro remedio. Gravior in dies penuria, nihilo tamen remissior excubandi labor obsessorum constantiam, ita labefactaverat;l ut praeter morem transfugerent multi, aperta denique seditione bassae aedes circumstarent, cibum postulantes, aut deditionem. Ille surdam famem, verbis mulcere lenibus; quidquid superesset nummuum, et cibariorum propalam exponere2 publico; ratione inita, viginti dies cum suis pacisci. Illud improbes, quod omnem fere captae urbis laudem Ariegazae Leopoldipolis praefecto circumponat Wagnerus,1>-) cum constet tamen apud omnes, Batthyanii cum VII. mill, suorum ultra sesqui annum isthic excubantis, providentiam illam fuisse, neque Ariegazam illud quidquam praestitisse, quam quod Batthyanii diutinam eam contentionem adiuverit. Quidquid eius sit, urbs profecto tunc iuris nostri facta in solidum3 est. [p. 131.] §. XXX. Itum hinc ad Canisam, quae et ipsa aegre iam spiritum traheret; quippe eo loco posita, ubi vix ulla ab hoste suppetiarum spes adfulgebat. Caesar, inquit noster,^ obsessores ex templo ad occludendam Canisam traducendos existimavit. Nimirum cudendum fuerat ferrum, dum candebat. Et istud quidem post captam4 Albam Regalem factum est. Idem dedito etiam Szigetho evenisse certum5 est.1 Copiolae Canisam item sunt deductae, quae in citimo Danubii latere6 unica cum fame adhucdum vel verius cum pertinacia sua1 colluctabatur. Haec anno MDCLXXXVIII. accidere: ut duraret omnino lenta ea obsidio, in annum usque MDCXC. Tum enim longinquitate temporis, ad omnium rerum egestatem redacti, cum nihil molestius fame tolerarent, praesidiarii, multis usi ambagibus, tandem dedendae arcis consilia serio agitare coeperunt. Rem in hunc modum meminit Wagnerus:3^ Tots adversorum tristitiam, diu exspectata9 Canisae deditio, paulo mitigavit. Ab Ferdinando I.Austriae, Styriaeque, velutpro scuto aedificata, postquam in Tureorum™potestatem devenit, incre[p. 132.]dibile, quantis malis regiones easdem divexarit. Nec semel, et magnis exercitibus, nec quidquam11 III oppugnata alias, lento12 demum obsidio domita13 concessit. Batthyaniusf et™ Zicsius16 Comites suis cum Hungarisf acn Croatis, quique Albam Regalem ceperant ,19 bd Lib. X. p. 43. Item Feigii Adlersschwung, Par. 11. p. 350. cd Libro X. p. 44.11 Ibidem p. 132. Adde Feigii Adlers-Schwung Par. 11. p. 642. sequ.m ubi fuse repereris omnia. (Adamus Canisae oppugnandae adest.) 1 Wagner 1719—1731. 1. c. labefactarat 2 Wagner 1719-1731. 1. c. add. in 3 corr. ex insolidum 4 add. a nobis 5 corr. ex certium 6 Wagner 1719—1731. II. p. 58. littore 7 pro verius cum pertinacia sua Wagner 1719-1731. 1. c. sua verius cum pertinacia 8 ad om. a nobis sec. Wagner 1719-1731. II. p. 132. 9 corr. ex exspecta sec. Wagner 1719-1731. 1. c., ubi expectata 10 Wagner 1719-1731.1. c. Turearum 11 pro nec quidquam Wagner 1719-1731.1. c. nequidquam 12 corr. ex lenta sec. Wagner 1719-1731.1. c. 13 add. a nobis sec. Wagner 1719-1731. 1. c. 4 Wagner 1719-1731. 1. c. Bathyanius 15 Wagner 1719-1731. 1. c. ac 16 Wagner 1719-1731.1. c. Zichius 17 Wagner 1719-1731.1. c. Ungaris 18 Wagner 1719-1731.1. c. et 19 Wagner 1719—1731.1. c. coeperant I Quae hic sequuntur, aeque ex Wagnero Belius transscripsit. Vide Wagner 1719-1731. II. p. 58. II Vide Wagner 1719—1731. II. 44. Certe, non exacte a Belio hic Wagnert verba citantur, quae ita se habent: “Caesar lenitate magis emolliendos existimavit, atque obsessores exemplo [.] ad occludendam Canisam traduci". III Vide Feigius 1694./>7>. 642-661.