Notitia hungáriae novae historico geographica (Budapest, 2012)
Vas vármegye
MEMBRUM II. POLITICUM 299 imprimis1 Comites, reliqua. En totam beneficii molem! siquidem, capi, detineri in custodia, et ad formulas iure iurando adfirmandas adigi, beneficium sit adpellandum. Quare non erat difficile, ut in bellum Austriacum, horum omnium refricata memoria, Andreas Rex, ab Ibano pelliceretur. Andreas2 ab Hungaris, in Austriacum concitatur, uti habet Ducum Styriaeh) Historia; Ibanus praecipuus belli incentor" sibi et Hungáriáé illata damna identidem occantabat. Egregia isthaec novo'* regi occasio visa, aliquam a gente gratiam ineundi. Pacta nuper iure iurando Viennae sancita, rescindit, adfinitatV renunciat, oppida, quae(' nuper ab [p. 64.] Hungarica ditione Austriacus avulserat, et adhuc tum teneret, repetit. Cum postulata Albertus reiecisset, octuaginta1 millium exercitum ex Hungaris, Cumanis, Valachis, Transylvanis coactum, in Austriam effundit. Sed profecto tenuem, apud gentem Hungaricam, initurus gratiam fuisset rex novus; neque in bellum tanta alacritate, a tot gentibus itum fuisset, si solius Ibani causam formidabili adeo bello, neque universim totius reipublicae damna redintegranda constituisset. Apertius, et magis ex vero Lazius:' Praetendebat vero Hungarus8 hanc praecipue belli causam, quod Comitatus Austrians’ aliquot, ditionis quondam Hungaricae, infinibus teneret, requirentique Hungaro reddere nollet: donatos nempe, cum Austriaci Hungaris, olim a Tartaris pressis, ac fere™ profligatis, subsidia tulissent, atque in Pannonia conservassent. Hi erant ad lacum, quem Pisonis Plinius vocat in tertio, in utriusque Pannoniae finibus,u Musunensisfi Soproniensis, et Castriferrei, quos diplomatum praerogativis, multis iam annis Austriaci principes in possessione, ac obsequio obnoxios13 habebant, ac iustis de causis, reddere subinde recusabant. Fuit profecto causa belli, quam pro se habebat Andreas, omnium aequissima: quippe quod, extorti Comitatus illi, Belae IV. tum fuere, cum a Tartaris fusus iam extorris, a Friderico Bellicoso, regente14 Babenbergensi ultimo Austriae duce, captus, et in hanc formulam consentire adactus est. de qua re alibi. Tantum ergo abest, ut tunc Hungaris subsidio fuerit Fridericus, ut eam potius, [p. 65.] qua intemerata mansura15 fuerat, a rabie Tartarorum, eratque. Austriae adfinis, barbara feritate, expilaverit, regemque Belam securitati suae consulturum, indignis modis exagitarit.16 Ista notanda hic fuerunt omnino, ut intelligantur causae, cur irrequieti semper fines hi, nunc ab Hungaris, nunc, quasi per vicem, ab Austriacis redderentur.17 Nimirum dominationem, in has provincias sibi adserere Austriaci, omni ope, connitebantur; quod contra, ne fando quidem audire, ne dicam ferre potuerunt, Hungari: omnium autem minime Comites Güssingenses late per eam Hungáriáé oram dominantes. Sed istud tunc bellum, de quo iam agimus, pace nec opinata, ne in flammam erumperet, cohibitum est. Iterum Styrus auctor:" Donec Styri, et Carinthii18 sese Austriacis lungerentfi traiecto Litaha Hungarus iam20 In rebus Alberti i. p. 132. 1 Lazius 1564.1. c. in primis 2 add. a Belio, vide Schez 1728. p. 132. 3 corr. ex inventor sec. Schez 1728. 1. c. 4 Schez 1728. 1. c. nova 5 Schez 1728. 1. c. affinitati 6 oppida, quae corr. ex oppidaque sec. Schez 1728.1. c. 7 Schez 1728.1. c. octoginta 8 pro vero Hungarus Lazius 1564. p. 201. is vero 9 malim Austriacus 10 loco verbi spatium a copista relictum, quod suppi, a nobis sec. Lazius 1564. p. 202. 11 Lazius 1564.1. c. confinibus 12 corr. ex Mustiniensis sec. Lazius 1564.1. c. 13 add. a nobis sec. Lazius 1564.1. c. 14 corr. ex egente 15 corr. ex mensura 16 corr. ex exagitarunt 17 corr. ex reddebantur 18 Schez 1728. p. 132. Carinthi 19 verbum iam om. a Belio, vide Schez 1728.1. c. 20 Hungarus iam insertum a Belio, vide Schez 1728.1. c. 1 Vide Lazius 1564. pp. 201-202. " Vide Schez 1728. p. ij2. (pace cohibitum:)
