Francisci Döry: Decreta Regni Hungariae : Gesetze und Verordnungen Ungarns 1458–1490 (Magyar Országos Levéltár kiadványai, II. Forráskiadványok 19. Budapest, 1989)
Decreta
vicinorum et commetaneorum ac nobilium comprovincialium, prout consuetum est in proclamata congregatione; et si occupatas remittere noluerint, extunc sine ulteriori processu convincantur b in facto potentie et dominus gubernátor possit c occupari facere possessiones et bona talis convicti et propriam personam eiusdem captivari. 1 II Item quod dominus rex contra omnes et quoslibet inimicos et devastatores huius regni hoc regnum Hungarie de suis proventibus regalibus protegere et a defensare teneatur, ita videlicet quod si idem dominus rex ab b insultibus ipsorum inimicorum huius regni cum ipsis proventibus protegere non posset vel non valeret, extunc prelati et barrones ceterique viri ecclesiastici huius regni banderia seu gentes ipsorum iuxta limitationes c divorum regum huius regni in d hac parte d factas levare et insurgere debeant et teneantur. Si autem cum eisdem etiam ipsis inimicis resistere non possent, extunc universi nobiles et alterius cuiusvis status possessionati homines e exercituantium f more f , prout aliorum regum Hungarie temporibus fuit, procedere et permanere teneantur. 1 III Item quod de omnibus illationibus damnorum et iniuriarum et aliorum malorum generibus a festo beate Katherine virginis in anno Domini millesimo quadringentesimo quinquagesimo sexto preterito 1 usque hec tempóra per quoscumque patratorum et commissorum iuxta ordinationem et conclusionem prelatorum et barronum ac regnicolarum huius regni Hungarie pridem in generali congregatione hic Bude facta 2 in comitatu quolibet iudicium et iustitia celebrari teneantur. Hoc est contra libertatém regiam et palatinale officium, igitur id ipsum permaneat in antiqua consuetudine. 3 / b A convincator 0 A posset // a A om. b A om. C A [l]i[mi]t[ationes] d ~ d A [in hac parte] e A [homin]es f_f A [exercituantium mo]re / 1 Vgl. GA VII von 1447, XXXII vom 8. Juni 1458 und II von 1468. II 1 Über die Pflichten des Königs bei der Verteidigung des Königreiches und den Militärdienst des Adels s. GA III vom 29. Mai 1439, XIII von 1445, VIII von 1447 und II vom 8. Juni 1458. III 1 25. Nov. 1456. 2 Siehe GA XV von 1454. 3 Der Reichsverweser ordnet bereits am 2. März 1458 eine Untersuchung an und läßt den Täter iuxta vim et formám generalis novi decreti Pestiensis vor das persönliche Präsenzgericht laden. Teleki: Hunyadiak Xp. 581; mit Bezug auf denselben Artikel läßt Matthias am 13. März 1458 für den 30. Tag ebenfalls vor das persönliche Präsenzgericht laden. Ungarisches Staatsarchiv, Dl 88323. Am 17. Apr. für den 20. Tag ebenfalls dorthin, ebenda Dl 63192. Auch aus den oben angeführten Fällen wird offensichtlich, daß hier eigentlich nicht in der von den Ständen gewünschten Weise vorgegangen wurde. Zu dem von den Ständen eingereichten Artikel wurde nachträglich, möglicherweise auf Anordnung des Reichsverwesers, in der Kanzlei der letzte Satz hinzugefügt, der dessen ursprünglichen Sinn veränderte.