Marisia - Maros Megyei Múzeum Évkönyve 26/3. (2000)
Aurelia Diaconescu: Coloranţii vegetali în gospodăria ţărănească tradiţională la începutul sec. XX. (Reţete inedite)
88 AURELIA DIACONESCU multe nuante. Dupä ce a fiert in indigo se pune Tn cäldare cu zeama de piante §i se mai fierbe о orä. Se cläte§te apói Tn apä rece, apä cäldutä cu säpun §i din nou apä rece. Se pot face 4 nuante de verde oliv dacä planta a fiert Tn cäldare de fier. Zeama de plante se pune tot Tn cäldäru§a de fier, se pune läna §i se fierbe о orä. Se cläte§te. INDIGO SOLUTIE „Piatra“ de indigo cumpäratä din comerfi, se zdrobea Tn proportie de 15 gr. indigo, 65 gr. vitriol (H2S04). Se amestecä íntr-un vas de sticlä, cu bagheta de sticlä cäte putin indigo, putin acid pänä se tope§te tot. Se lasä sä stea 24 ore se obtine culoarea VÄNÄTÄ. Se fierbe 250 gr. länä cu 40 gr. piaträ acrä jumätate de orä. Se lasä Tn apa aceasta pänä a doua zi, cánd se ia о parte din länä pe care о dórim mai deschisä. Intr-o cäldäru§ä se pune apä rece §i Tn apa aceasta indigóul preparat gata cu vitriol atáta cát se dore§te de ínchisá nuanta. Läna se pune pe bát se Tnvárte§te Tn apa rece Tn continuu pänä ce apa rämänä limpede. Se ia bätul §i se fierbe 15 inute. Se ia model pentru a §ti pentru altä datä nuanta. Dupä fiert länä se scoate §o se pune afarä pe bát. ín cäldare se pune zeamä de mesteacän. Se pune läna Tn ea §i se fierbe jumätate de orä eventual mai mult Tn functie de culoareape саге о dórim. Dacä dórim mai GALBENÄ о fierbem mai múlt. Pentru nuante ,ai ínchise folosim aceea§i metodä doar ca sä pune indigo mai múlt. Dupä ce este fiartä läna se cläte§te ín apä rece, ín apä cäldutä cu säpun §i din nou ín apä rece. Dacä fierbem läna vopsitä cu indigo vänät Tn zeama de mesteacän obtinem culoarea VERDE. IARBA RO§IE (Poligonum persicaria) Create prin locuri umede, pe längä §anturi, päraie, maluri. Culoarea GALBEN DESCHIS. Lána se fierbe cu piaträ acrä (la 250 gr. länä, 70 gr. piaträ acrä) о orä dupä care se a§eazä Tn cäldare de aramä un ränd de frunze apoi läna §i se fierbe Tncä о orä. Dupä ce e fiartä о clätim cu apä rece, apoi Tn apä cäldutä cu säpun §i iarä§i Tn apä rece. IENUPÄR (Juniperus communis) Cre§te Tn pädurile stäncoase §i pä§unile stäncoase din zona alpinä. Fructele seamänä cu piperul. Pentru vopsit se folosesc fructele putin uscate. Se zdrobesc se pun Tn apä rece curatä §i se lasä pänä a doua zi, cänd se fierb о orä. La 250 gr. länä se pun 2 I. fructe, 32 gr. piaträ acrä, 18 gr. piaträ de vin, 18 gr. piaträ vänätä, 30 gr. salmiac. In toate acestea se fierbe läna о orä. Dupä ce se fierb fructele §i se pune läna se fierb cu boabele Tnäuntru 1-2 ore dupä care se scoate läna §i se strecoarä zeama. in zeama strecuratä se pun 16 gr. acetat de cupru (piaträ vänätä deschisä- (C2H202)2Cu+H20 (este oträvitoare!). Punem läna Tn cäldäru§ä §i se fierbe un sfert de orä-jumätate de orä. Se cläte§te Tn apä rece, Tn apä cäldutä cu säpun §i din nou apä rece. Culoarea BRUN OLIV. LEMN CÁINESC (Rhamnus frangula) 250 gr. länä se fierb cu 40 gr. piaträ acrä Уг-1 orä. intr-o cäldäru§ä cu apä rece se pune 5-10 dl. Solutie de indigo, preparatä din timp cu vitriol. Läna pusä pe bät se pune Tn indigo, Tnvärtindu-se mereu pänä ce apa rämänä limpede. Se fierb jumätate de orä. Pentru о nuantá mai deschisä se puné mai putin indigo. Dupä ce läna a fiert Tn indigo о punem Tntr-o cäldäru§ä cu zeamä de lemn cäinesc §i se fierbe jumätate de orä sau mai mult dacä nuanta doritä este mai Tnchisä. Se cläte§te Tn apä rece, Tn apä cäldutä cu säpun §i din nou Tn
