Marisia - Maros Megyei Múzeum Évkönyve 26/2. (2000)
Istorie
222 lOACHIM LAZAR fericiti cänd vor fi fericiti fii vo§tri cei suflete§ti §i apärati-vä limba cei dulce §i numele strälucit de román”18. Nobililor romäni räspänditi prin Fägära§, Sälaj, Hateg, Chioar §i toatä Tara Ardealului le cere a se de§tepta “ din somnul cei greu, nu vä läsati sä vä mai amägeascä cu minciuni, sä vä tie ca pe ni§te lingu§itori ai ungurilor, despärtty de maica voasträ natia romänä, pentru ce sä fie ungureascä nobilitatea voasträ, care v-au cä§tigat vitejii vo§tri strämo§i cu bärbätie romanä o§tindu-sä pentru patrie, fiti credincio§i cätre impäratul §i patrie, dar fiti credincio§i §i cätre sängele vostru §i neamul vostru”19. Le mai cere sä spunä ungurilor cä “de unirea cu care ne imbiati §i la care ne chemati nu voim a §ti nimic pänä cänd nu ni se va da congres national in care sä ne putem a§terne §i noi doririle nationale nu sä tot judecati voi numai de voi, adecä de noi färä noi §i pänä nu se va publica ín Diéta Ardealului, nu in Pesta, cum cä natia noasträ e primitä ca natie romänä"20. in finalul chemärii adresate nobililor romäni, Bärnutiu declarä categoric: “Natia R/omä/nä nu mai poate fi roabä ungurilor, secuilor §i sa§ilor. Limba noasträ trebuie sä aibä cinste cuvincioasä inaintea staturilor §i legilor care le-am apärat §i le von apára cu sängele nostru. Nationalitatea noasträ trebuie sä se recunoascä”21. Osta§ilor le cere sä se uneascä cu preotii §i cu nobilii §i sä spunä ungurilor, färä sfialä, cä “noi nu putem fi odihniti pänä nu se va declara in public, prin lege, cum cä natia romänä e recunoscutä ca natie romänä, numai atunci dacä va fi in dietä adunatä, cum se cade toatä natia romänä, va putea judeca cum §i supt ce conditii sä se uneascä, pänä atunci suntem impotriva oricärei uniri care ar indräzni sä о facä cineva cu numele natii ”22 23. Cetätenilor §i sätenilor le cere a asculta “Sfatul fratilor vo§tri, , stati totdeauna credincio§i impäratului §i patriei, dar pe längä aceasta cereti värtos sä se §teargä iobägia, cä de vreo zece sute de ani lucräm in brazda d/om/nilor pe nimic, ati plätit de 100 de ori pämänturile care vä dau hranä de astäzi pänä __ д _ ля23 mane . Manifestul lui Bärnutiu i§i avertizeazä conationalii asupra riscurilor de а se lua о decizie opusä vointei politice romäne§ti in cazul in care diéta s-ar fi intrunit intr-o compozitie contrarä realitätilor etnice din Transilvania. Bärnutiu contestä dreptul ungurilor de a decide soarta romänilor, cänd se Intreabä: “Cine i-a imputerit pe ei sä-§i lege drepturile de limba §i unirea lor ?”24. Simion Bärnutiu aduce in atentie о problemä de mare importantä programaticä : discutarea conceptului de egalitate nu numai in sens social ci §i national. Este convins cä numai intre natiuni libere se poate purta un dialog politic eficient. Singura cale demnä de urmat de natiune constä in afirmarea nationalä: “Incä odatä fratilor ! Färä nationalitate pentru noi §i republica incä-i 18 Ibidem 19 Ibidem. 20 Ibidem. 21 Ibidem. 22 Ibidem. 23 Ibidem. 24 Ibidem.
