É. Apor (ed.): Codex Cumanicus. Ed. by Géza Kuun with a Prolegomena to the Codex Cumanicus by Lajos Ligeti. (Budapest Oriental Reprints, Ser. B 1.)

CODEX CUMANICUS

XXXI antiqiiissima gente Massagetarum promanaverunt cognomenque ex montium adpellatione ceperunt : «Alani ex montium adpellatione cognominati» (Lib. XXXI. cap. 2, §. 13). Nomen iQ in dialecto kasgarica montem vel collem significai, cf. mongolicum khanola (£ «-'j', oyV « magnum», kazanicum olo). Constat de affinitate gentium turcicarum alanam cum cumanica arcte ligatam esse, sed quantum antiqua historicorum testimonia persequi possumus, Cumanos ab Alanis bene distinctos reperimus. Persvasum habeo, doct. BLAU Bazarianos recte Cumanorum progeniem opinari, hi enim in eadem regione habitant, quam antiquitus Cumani occupatam tenebant nomenque ipsum Baxargan in codice nostro Venetiano mercatorem significai. BLAU in illa dissertatione sequentes voces taticas originis turcicae enumerai, quarum una pars et in codice Venetiano legi potest : 1. bathar «palus», «stagnum» cf. turcicum batak jcr « locus depressus», batkak «palus» ; — hungaricum mocsár item ab eadem radice bat derivandum opinor. 2. Zabun «debile», cf. turcicum occ. (jyJ), quod ex lingua persica depromtum est, — haec vox etiam in dialecto bosniaca adest. 3. Zavura «aratrum», cf. bosniacum zevre. 4. Narac «pinus». In secunda vocis parte turcicum agac « lignum» continetur, cf. kaz. narat. 5. Nochut «cicer», russice ropoxR, cf. glossam bosniacam nohut et formam cumanicam vocabularii Venetiani noghut (corrupte noghuc scriptum), quae forma etiam in respondenti columna persica adest. 6. Saz «stagnum», cf. kirgisicum sas idem. In quadam oratione secundae partis codicis cumanici pag. 151 vox saz, sas proprie lutum significat : kökning miri etiz kcydi jukturmey sazga tristi bis cigardi sasilarni ò'z jarkinin eksitmàdi

, id est: «Dominus caeli carnem induit, illibatus in lutum se immersit, nos lutosos (illinc) extraxit, suum splendorem neutiquam diminuii». Cf. hungaricum sdr, sibilanti enim dialectorum turcicarum in lingua hungarica liquida r respondet.