É. Apor (ed.): Codex Cumanicus. Ed. by Géza Kuun with a Prolegomena to the Codex Cumanicus by Lajos Ligeti. (Budapest Oriental Reprints, Ser. B 1.)
CODEX CUMANICUS
XXXVIII nici olbck dubitare non possumus, in versione enim interlineari latina liaec vox ut «abundantia» explicatur : ile tua abundantia _ vult gratis Ave kiz olbekligingda ki ti tesa alir raygan id est : Ave kiz, ölbckligingdan kirn tilcsci, alir rajgan. Cumanicum bahatur ex mongolico baghator depromtum est, in dialecto cagataica enim batur, bátoraiL occurrit, quod cum li ungarico bátor optime congruit, cf. manguicum baturu, nogaicum ma tur «pulchcr», kazanicum ma tir. Cumanicum balia dur in hoc textu inveni : Bu bcyimisni ögclim su tabu/ini kilalim bahadur sen dagclim etc. «Dominum nostrum laudemus, tibi servitium praestemus, te potentem esse dicamus» (in pag. 145). In dialecto nogaica et kazanica ma tur non animosum, sed proprie pulcrum significai, cf. quod ad permutationem harum notionum, svedicum vackcrhct « pulcritudo», vackra flieka « pillerà puclla », 1 et graecum xiùòv, e. g. xahi spya «facinus audax in bello.» In terra nogaica et in regionibus adjacentibus baud ita pauci tumuli reperiuntur, cjuos etiam ipsi Russi mcridionales vocabulo turcico kurgan nuncupant. Hos tumulos Cumanorum et Bissenorum sepulcra esse antiqui peregrinatores diserte dicunt ; RUBKUQUIS in descriptione itineris ad Khanum mongolicum MANGO anno 1253 de tumulis inter Tanaim et Borysthenem ita scripsit : «Cumani faciunt magnum tumulum super defunctum, et erigunt ci statuam versa facie ad orientem, tenentem ciplium (sic!) in manu sua ante umbilicum ». 3 Scriptures satyrici romani JUVENILIS et MARTIALIS hunc scyphum «cumanam» dicunt. Jam antiquissimis temporibus apud Scythas ponticos scyphum in cingulo portandi mos invaluit, de qua re HERODOTUS ita scripsit: tri xa\ se róiìs (f.'.atM.e éx ztìjy "axjr/gxov (fnpssrj l'x'jfiaq. 3 HllJUS generis scyphus a Graecis rrxóìloe denominatus est. In codice nostro Venetiano pag. 160 glossa cumanica kurgan germanice 1 Se HO r r in dissertatione praedicta, pag. 501. 2 Recuicl de Voyages. Tom. IV. Pag. 237. V. JERNEY, Tom. II. Pag. 98. 3 Lib. IV. 8 —10 V. doct. EMERICI HEN-SZLMANN «Tanulmányok a góthok művészetéről. »