Linzbauer, Franciscus Xav.: Codex Sanitario-Medicinalis Hungariae 2 (Budae, 1852)
Regimen Mariae Theresiae imperatricis et regis
264 Receptio chirurgorum in contubernium, tantummodo superato examine admissa. Conci. Cons. die 20. Julii 1751. 375. (In seq. M. R. ddto 8. Julii 1851.) Chirurgorum Posoniensium in eo: ne ad certi Stephani Urbanovszky ejus professionis Sodalis, in contubernium ipsorum receptionem adigantur, supplicantium instantia / fine eo benigne communicatur, quatenus ubi antelatus sodalis ad Consilium istud recurrerit, ejus receptio, nonnisi comperta publica necessitate, et attune etiam erga sufficientem habilitatis, et in professione comparatae necessariae experientiae ex examine per disinteres- satos eatenus instituto eliciendae legitimationem ordinetur. / Maria Theresia etc. Cives et chirurgi Liberae et Regiae civitatis nostrae hujus Posoniensis ad Majestatem nostram humillime recurrentes, quibusnam ex rationibus atque motivis semet penes modernum privilegialem ipsorum numerum conservari, per consequens certum Stephanum Urbanovszky *) ejus professionis *) Sacratissima etc. Stephanus Urbanovszky sodalis chyrurgus, patria Trenchiniensis, non ita pridem apud domesticos lares tyrocinio deposito, ultimato huc Posonium pro conditione venit, et arte nostra a limine salutata, sub spe certi matrimonii magistrum hic agere, nostroque contubernio per instantias partim ad Magistratum hu- jatem, cujus determinatio hic sub A) humillime adnectitur, partim vero ad Consilium Regium datas , sui ingremiationem adurget. Quod autem tum ob tenuem experientiam , tum alias antelatus Urbanovszky contubernium nostrum intrare nequiret, super sequentibus dignabitur nobis Majestas Vestra Sacratissima benignissimam aurem praebere. Et quidem primo. Cum haec civitas Posoniensis ob duplex Dicaste- rium multo nobiliori et majori popiilo quam aliae civitates gaudeat, intentio nostra quotannis eo vergit, ut ex numero hujatum civium filiorum semper talia subjecta habere possimus, ut dum et quando publici necessitas exigeret, audacter , et bona conscientia hic praxim aggredi, magistrosque agere possint ac valeant, quem in finem circiter sex Posonienses filios habemus, qui partim Viennam, partim ad alias Provincias profecti, non tantum Chyrurgica et Anatomica Collegia audiunt, verum etiam theoriam hanc proüt nobis innotúit, partim in publicis Xenodochiis, partim in militia non sine laude cum ipsa praxi conjungunt, quive ad casűm necessitatis prae omnibus extraneis hic Posonii praecedentiae jus habent. Ars enim nostra Chyrurgica ita comparata est, ut si quispiam primis ejus elementis degustatis magister fit, et postea sine manuductione in praxim involat, is tortorem hominum, non curatorem aget, miserisque mortalibus pro medela pestem, publico vero millenos mendicos procurabit, ad avertendum proinde hoc malum tales hac in arte nostra homines praeparari oportet, qui theoria prius et praxeos manuductione consolidati, quibusvis casibus sufficienter obviare scirent, cum inter reliqua millena saltem una indebita A enae sectio non tantum membra, verum etiam vitam hominis facile auferre potest, quantumque proinde Stephanus Urbanovszky suam peritiam et habilitatem nefors dilaudaret, ea tamen tanta esse non potest, quae ipsum tum ob praemissas, tum ob sequentes adhuc rationes sufficienter pro contubernio nostro recomendare posset, juvenis enim hic non ita pridem tyrocinio deposito extra tyr- naviam et Posonium, domesticos videlicet parietes alibi non fuit, et praeter tonsuram pro qua hominibus ad excessum semper provisi sumus, aliud non intelligit. Secundo. Antelati Urbanovszky intentioni obviaret etiam multitudo chyrurgorum, et barbitonsoruin hic Posonii extra contubernium nostrum practicantium, quales sunt Fratres Misericordiae, claustrum Elisabethinarum, domestici dominorum Comitum chy- rurgi et camerarii, subarcenses chyrurgi et barbitonsores circiter no>rem, qui tantam partem proventuum nobis praeripiunt, ut si residuum consideremus, admiratio nos capit, quomodo annuatim cum familia nostra conservari, et simul etiam portiones et gabas ferre et portare valeamus, Svarczianum pharmacopefim hic Posonii ideo publica authoritate sublatum fuit, quod plura subsistere neqqirent, quare etiam nos certo numero constricti esse non possemus, ubi nulla necessitas publici exigeret. Tertio. Totiesfato Urbanovszky obstarent etiam nostra privilegia, quibus in hac civitate chyrurgi non plures, quam 5. recipi possint, et tametsi Joanpi Dioszeg i prouti in instantia Urbanov'szkiana ad magistratum data allegatum fuit, per