Linzbauer, Franciscus Xav.: Codex Sanitario-Medicinalis Hungariae 3/2 (Budae, 1855)
Continuatio prima regiminis imperatoris ac regis apostolici Francisci (II.) I.
62 Quo tyro jam nunc disponatur ad Artem pharmaceuticam scientifice condiscendam, dabuntur illi in manus libri nomenclationis botanicae, dabitur occasio plantarum ex herbariis vivis inque ipso agro noscendarum, materialia saepius comparabuntur cum eorum descriptionibus, inter labores cheinicos exponetur eorum scopus, ordo mutationum in corporibus consequi solitarum, et harum mutationum causae propriores, ut ita usu doceatur tyro indolem chemisrni, cl ideas illam exprimentes hauriat. Denique privatae lectionis studium in eodem excitabit, et datis ad eam occasionibus alet. §. 19. Si Magister tyronem intra pactum tempus amandare velit, consilium suum, ejusque rationes debet promere coram Medico magistratuali, quo tantum probante et consentiente licebit illud exequi. Si tamen decisione Medici aut Magister aut tyro laesum se sentiat, integrum erit utrique, rem ad localem Jurisdictionem referre. §. 20. Cum Magister tyronem manumittere, inque sodalitium pharmaceuticum cooptatum habere volet, sistet illum praesentem coram Medico magistratuali, ibidem probet professionem sufficientis habilitatis, fidei et proborum morum. Quo praestito Medicus periclitabitur scientiam adolescentis ex objectis pharmaceuticis pro lubitu delectis, et prout eam comperiet, aut consentiet manumissioni, aut eam in serius tempus differet. Libellus manumissionis semper ab eodem Medico subscribendus erit. §. 21. Si Magister pacto tyrocinii tempore elapso renuet adolescentem manumittere, aut libellum autenticum super ea re dare, tyro querelam primum referet ad Medicum magistratualem, qui adlaborabit in re secundum aequitatem , et ad utriusque partis consensum componenda. §. 22. Si quis praestantis talenti et conatus tyro a Magistro obtineat assensum maturioris manumissionis, severiori examine debebit constare, an hic assensus soli scientiae, non vero emptioni debeatur. Itaque tunc Physicus unum adhuc, aut alterum Medicum et unum Pharmacopoeum, si adsint, sumet in societatem examinis debetque obtentae per hujus successum dispensationis mentio fieri in libello manumissionis ab examinatoribus subscribendo. Neque tamen haec dispensatio locum habeat, nisi altero adminus tyrocinii anno prope exantlato. §. 23. Institutio practicantium pharmaceuticorum fit tantum penes Facultatem medicam Universitatum, aut in Lycaeis propria Collegia pharmaceutica habentibus. §. 24. Oui ista via ad professionem Artis pharmaceuticae pervenire vult, debet docere absolutum Philosophia e cursum, speciatim autem peculiarem in Physica experitnentali profectum. §. 25. Institutio ipsa consistit in eo: ut practicans per duos annos audiat Collegia Historiae naturalis, Botaniae, Chemiae, Pharmaciae, subjiciat se tentaminibus semestralibus. Insuper discet secundo hujus cursus anno apud quemdam in loco Universitatis aut Lycaei Pharmacopoeum, cum quo speciatim ea de re illi paciscendum erit, nosse materialia pharmaceutica, discet encheirises omnes laborum pharmaceuticorum, et artem quam vocant: „ex p e d i e n d i,“ in qua multo exercitio necessariam dexteritatem inibit. Finito cursu et obtentis profectus idonei testimoniis Magister, apud quem praxim exercuit, sistet eum praesentem coram Physico, et praeter literarii profectus testimonia faciet idoneae dexteritatis pharmaceuticae, simul vero proborum morum, et fidei professionem. Medicus magistratualis praemisso examine, potissimum praxim artis attinente, declarabit illum practicantem absolutum, et ea de re una cum Apothecario testimonium publicum dabit. Tantum isto testimonio praevie obtento poterit practicans admitti a Facultate Medica ad examen pro praerogativa Magistri pharmaceutici obtinenda faciendum.