Bél Mátyás: Buda város leírása 3. Buda visszavívása (Budapest, 1993)
400 COMIT. PEST, PILIS, SOLTH, PARS SPEC. MEMBR.III. [enatus- confult um, ai prafe- (lurn Bu. dexifem mißum. duit, ad hæc omnia, Mahomedes , & quafi aliud ageret, vel peregre verfàretur, aut plane indormiret, fuorum, tantis malis, dercoreum iè eiTe deum, tedatus eft. Senatus interim confultum, Budam , ad præfedlum, Byzantö perlatum , quo fignificabatur ; ni vinceret, pereundum fibi fore ; ergo, ita rem trepidam adminidraret \ ita Buda adtenderet, vt, authodis, aut carnificis minifierio , mortem oppetendam dátueret. Noftrorum in oppn^ gnando contentio : lirande, burgorum adßduitas : pyrii pálltén $ apotheca in aera eliditur. quanto fragore , quoque e uen tu: §. L X X X V I 11. A T nodri, cladem, inaufpicatoacceptam infultu, forti animo dis- fimulaturi, rem, per omnes adgreifiones, geminata virium contentione, gerere pergunt ^ miflilibus flammis, vrbem euaflant, muros, qua tormentis, qua cæcis foifionibus, prodernunt, viamque nouo adfultui adparant. ‘ Præcipua Brandeburgorum, in euibrandis globis ignitis, folertia & adcuratio fuit. Suggedum, in montis latere , excitarant j viginti grandioribus machinis indrudtum. Perpetua ex his, in vrbis interiora , certaque adeo iaculatio fuit, vt vix vnquam, iadfus ád irritum caderet, damni autem inferretur plurimum. Defertores nunciarant, armenta, quae macelli cauifa in vrbe habebant hodes, cum omni præfidio, ( vigiliis excubiisque demtis ) ad arcis perfugia, nocentiffima ea iaculatione, compulfa fuiiTe. Erat, in machinatoribus, Gonzalis quidam, e Belgio, a Grana Marchione, Caelari iubmidus} fed hucdum, fama potius, quam rebus, pro eo, ac fpo- ponderat, infigni quodam fucceiTu , adminidratis, cognitus. Noua is arte, e curto illo, laxoque tormentorum genere, quod ex rei fimi- litudine, mortaria vocant, globos igniuomos, in immenfàm altitudinem, tametfi minore pulueris nitrati impendio, nouerat elidere. Sterile inuentum, a tribulibus, diu habebatur: dum excudus, ex flumen- taneo oppido, vbi iiiggedum habebat pofitum, globus idiusmodi, in pulueream apothecam illaplus, obfedbs, iuxta & obfèdbres, adtonitos fecit, quando, elifo funditus capaci fornice, correptisque vna adfini- bus muris, horribilis fubito fragor editus ed. Vna, circum Budam hora, meminit Wagnervs , 'tellus, veluti fubterranei inclufi aeris impulfu , commota, trepidauit. Danubius, velati incumbente pondere preffus, atque extra ripas effufus , vt pro littore, excubantes fiationarii , effu- fo cur fu , infequentibus fe vndis fubducerent ’. Grandium lapidum fragminibus , completus aer, veluti procellam aliquam , in ripam alteram, effudit. Ad caßellum, quod fuis emotum fundamentis videbatur, précipite vis mali, nempe, e propinquo defeuiit. Decidua, inBauarorum acceffus , petrarum frußa , multos neci dedere ; ceteri, metu adflati, vt quorum corpora vacillarent, ne mentes quidem confißerent, defertis ßationibus, in caßra refugere, neque retinere conantem EleSlorem, aut agnofcerent, aut audirent. Nunquam vtilius, ac in tanta operum perturbatione , procurrere poterant Turea. Verum, iis quoque conßlium omne