Fabó András: Monumenta evangelicorum Aug. Conf. in Hungaria historica III.
III. Comitatus arvensis - Parsgeneralis
79 renovatis ecclesiis et reductis parochis. Ex his speciatim Casparum Kollárik, plebanum in Zsaskó, in tantum erudivit, ut auxilio librorum alios facile meliora docere potuerit. Vita quidem durante domini Francisci Thurzó( qui anno 1576. obiit, singula, quae bonum ecclesiae ordinem spectabant, dura regni officiis *) immersus fuisset, nequaquam perfecta sunt; posteri ejus coepta pastoris optimi summa prudentia et munificentia complebant **). §. 3. Magnificus dominus comes Georgius Thurzó, Francisci filius unicus, anno 1567. die 2. sept. mensis in arce Lietava natus tandem sub tutela vitrici, tum per Hungáriáin eruditissimi, domini Emerici Forgács, religionis evangelicae protectoris, in salutem pa triae ac ecclesiarum enutritus, comes perpetuus ct dominus arven- sis hereditarius, ultimo regni palatinus, quantopere commodis evan- gelicorum hic etiam profuerit, pro dignitate meritorum describere satis non licet. In libertatem per totum regnum repositam evange- licam ecclesiam sepivit constitutionibus etiam solnensis synodi; talia beneficia et arvensibus, auctis numero ecclesiis, propria effecit et speciatim templa noviter erecta fundabat, ruinosa restituebat, idoneis docentibus, factis magnis sumtibus in eos, quos in academiis alebat, succurrebat, ut talia infra attingemus brevissime. Jus hoc patronatus magna pietate exercebat, post fata mariti, domina Elisa- betha Czobor, tum praesertim, dum jussu regis, quod sine exemplo est, supremi comitis arvensis dignitate conspicua fuisset. Filius unigena, Emericus Thurzó, paternae religionis et singularum virtutum speculum clarissimum, redux anno 1616. ex academia vittebergensi, cui et qua rector magnificus praefuit, anno 1617. die 15. mart, in Nagyfalu in supremum comitem arvensem ordinatus, tandem in comitiis Neosolii anno 1620. habitis in protectorem evangelicorum electus, quoad anno 1622. 19. die jan. in sacello arcis Arva sepulchro illatus fuisset, quantum factis ostendit in religionis protectione zelum, vel tristissima immatura mors, ab odio in fidem ejus profecta, acerbum est testimonium ***). Arvenses sane habent, quod in laudibus patronis de gente Thurzóiana referant cum poeta: *) Vid. Tolerantiam s e c u 1 i XVI. meam p. 60.. **) Conf. orationem funebrem comiti Georgio Thurzó dictam per Je- remiam Spiegel, praepositum kembergensem, editam Vittebergae anno 1618.. ***) Vid. orationem funebrem comiti Emerico Thurzó dictam per re- verendissimum superintendentem Melchiorem Tíoháca anno 1622..
