Fabó András: Monumenta evangelicorum Aug. Conf. in Hungaria historica I-II Pest 1861-1863.
II. kötet - ADVERSARIA - SECTIO I.
36 que mense nondum elapso Roman adlatae fuissent: fieri non potuit, quin divina providentia viciniori quoque regno Hungáriáé innotuerint, unde demum reformationem sacrorum fuisse sequutam haud incogitate existimari potest. De thesibus Lutheri opinione facilius dissem natis videri potest Matthaesius de vita Lutheri pag. 12. et ex eo Hoepfnerus in Saxonia e v a n g e l i c a p. 31.. Ipse profecto Lutherus ad Leonem X. romanutn pontificem scribebat: Scripta sua latius vagari, quam unquam speraverit. Yid. Tom. 1. epist. 98., pag. 53.. In Lutherum perdite injurius est rudium Rudimentorum historiae ecclesiasticae autor, qui opusculo VI. Cassoviae an. 1759. impresso pag. 69. Lutherum et vitae et doctrinae multo perversissimae fuisse , universam ecclesiam Christi horrendum in modum deformasse et doctrinam evan- gelio prorsus contrariam introduxisse audacter calumniatur , homo aut perdite mendax, aut historiae ecclesiasticae juxta cum ignaris multo ignarissimus. Nam doctrina ejus a quisquiliis superstitionis et traditionum repurgata verbo divino conformis est, quod neque prudentiores ro- mano-catholici doctores negare ausi sunt. Andreas Masius abbas wingartensis audientibus multis pontificiis et lutheranis testatus est, in una scriptorum Lutheri pagina plus esse solidae theologiae, qnam interdum in toto libro alicujus patris. Quod ad vitam ejus adtinet, Erasmus, quem Leo X. pontifex dilectum filium adpellat, vir, quod orbis litteratus novit, acerrimi ingenii, et vitae et doctrinae Lutheri testimonium in epistola ad archiepiscopum moguntinum scripta hoc reddit: Ut quisque est vir optimus, ita Lutheri scriptis minime offenditur; et in epistola ad Thomam cardinalem eboracensem missa libr. II. epist. 1.: Hominis vita magno consensu probatur, jam id non leve pra-judicium est, tantam esse morum integritatem, ut nec hostes reperiant, quod ca- lumnientur. Vid. Thesaurus consiliorum M. Georgii De- d e k e n n i part. 1. p. 5.. Abi jam calumniator cum rudibus Rudimentis tuis et dilectum papae filium Erasinum condemna, te ipsum eo facto condemnaturus. Ipsi galli, alioquin, quod scimus, maximi evangelicorum osores, cursum reformationis elegantissime adumbrarunt. Tempore Francisci, Galbarum regis, comoediae unius autor per unicum hominem ligna ad theatrum adportari curavit; advenit alter, qui eadem intuitus perlustravit, sed confestim discessit; tertius, qui comparuerat, supposito igne flammnm excitavit; quartus ignem jam ardentem exstincturus , duo vasa, unum oleo, aliud aqua plenum adportavit et
