Memoria Basilicae Strigoniensis anno 1856. die 31. augusti (1856)
Bélám IY. Regem discrimini fuga ereptum in Dalmatiam comitabatur. Anno 1242. die 10-a Maii in literis italico idiomate scriptis, quibus metales Tragurinorum a Béla Rege recognitas et sigillo Reginae munitas fuisse significat Stephanus noster, idem Episcopus Vaciensis et electus Archi-Episcopus scribitur.1) Innocentius IV. an. 1243. XY. Cal. Augusti Stephanum, postulatum Archi-Episcopum Strigoni- ensem, Legatum Apostolicum constituit in Croatia et Dalmatia eum in finem, ut provincias has a sentibus haereseos novae purgaret.2) Stephani virtutes, quarum consideratione inductus Summus Ecclesiae Pastor hoc munus ei contulerat, tunc innotuerint purpurato collegio, dum Stephanus a Béla Rege fine sollicitandi auxilii Romam missus fuerat. 1252. in porticu maioris Ecclesiae Strigoniensis Altare Beatae Luciae erigi fecit, pro remedio animae bonae memoriae Comitis Orbáz Patris sui, cuius corpus in ipsa porticu sepultum erat. Sacerdoti ad hoc Altare Sacris operaturo, ac in alias expensas dedit villam Urkútja prope Strigonium, quam a Benedicto Colocensi anno 1251. dono acceperat.3) Eodem anno 1252. ab Innocentio IV. Cardinalis creatus est et ad Episcopatum Praenestinum traductus. Pontifex in Epistola ad Belam Regem data Stephanum vocat: „stellam nobilem et insignem in firmamento Generalis Ecclesiae radiantem, in Romana Ecclesia ponendam, cuius splendore multipliciter illustrata clarius eniteret.“4) Constitutus fuit una Administrator Archi-Episcopatus Strigoniensis. Stephanus Purpura decoratus ad capessendum Episcopatum Praenestinum in Italiam discessit, ast aerem regionis sibi graviorem expertus, animo volvebat consilium ad Strigoniensem Ecclesiam redeundi.5) Anno 1253. Stephanus qua Sedis Apostolicae Legatus in Hungáriám venit, optioque illi data est redeundi Strigonium aut Episcopatum Praenestinum retinendi.6) Posterius priori Stephanum praetulisse inde constat, quod pro congrua eius sustentatione auctoritate Innocentii IV. eidem Decimae de Csaló-köz Anno 1253. Anno vero 1254. eiusdem Pontificis auctoritate 300 marcae argenti e reditibus Archi-Episcopatus annue dependendae fuerint assignatae. (Cod. Diplom. IV. v. II. p. 202. 251.) Porro patet hoc inde, quod anno 1254. Benedictus iam Archi-Episcopus J) Cod. Dipl. IV. v. III. p. 554. — 2) Ibid. IV. v. I. p. 282. 283. - 3) Ib. IV. v. II. p. 148. — 4) Ibid. IV. v. II. p 132. — 5) Péterfi Cone. Hung. I. p. 7. 6) Cod. Dipl. IV. v. II. p. 185. 191.