Leo Santifaller: Ergänzungsband 2/2. Festschrift zur Feier des 200 jährigen Bestandes des HHStA 2 Bände (1951)
V. Rechts-, Verfassungs- und Wirtschaftsgeschichte - 58. Josef Prader (Brixen): Die Gerichtsbarkeit des Brixner Domkapitels
Die Gerichtsbarkeit des Brixner Domkapitels. 167 Diese durch Gewohnheit erworbenen Privilegien suchte sich dann das Kapitel seit dem 16. Jahrhundert besonders durch die Wahlkapitulationen der Bischöfe zu sichern J). Es folgt nachstehend der Text der Statuten und der Privilegienbestätigungen der Bischöfe, soweit sie über die geistliche Gerichtsbarkeit des DK handeln 2): Bischof Georg 1442 VII 12, Brixen. Item concedimus . . . cohercionem et iuris- dictionem in clerum intra muros seu extra in suburbiis civitatis predicte existentem et ad chorum ecclesie nostre predicte spectantem ac omnium civilium, prout ista ab antiquo decanus et capitulum prefati exercuerint, criminalium vero et excessuum enormium, qui essent accusacione et dampnacione digni correctionem nobis et vicario nostro in spiritualibus reservamus. Item nullum beneficiatum ecclesie civitatis seu diocesis nostre ut clericum captivabimus, incar- cerabimus, excommunicabimus vel interdictum seu suspensionem ponemus contra iuris ordinem ac debitum iusticie seu cause cognitionem; sin autem, quod absit, nos aliquem clericum propter excessivas causas apprehendere et mancipare con- tingerit, eundem tamen nec in corpore nec in rebus nobis gravare liceat, sed dumtaxat iuxta vestri et capituli declaracionem et assensum ipsum aut viceversa liberum dimittere vel ipso ut sit mancipato contra eum usque ad cause cognitionem, prout iuris est, procedere possumus et debemus fraude et dolo quibuscumque semotis 3). Item concedimus vobis prout hactenus ... decano dicte ecclesie nostre per nonnullos prede- cessores nostros episcopos Prixinenses concessum est et indultum, quod possit, debeat et valeat in canonicos et beneficiatos ecclesie civitatis et suburbiorum Brixinensium iurisdictionem et cohercionem excercere eosdem pro eorum delictis et excessibus iuxta statuta capituli vestri ab officio et beneficio et perceptione fructuum et proventuum beneficiorum, que possident ad tempus suspendere et canonica monitione premissa excommunicare et interdicere, prout sibi de iusticia et equitate videbitur expedire, iurisdictione tamen et correctione nostris in eos, prout supra notatur, salvis. Bischof Johann, 1445 VI 24, Bruneck. Entspricht wörtlich dem nebenan stehenden Text. Entspricht wörtlich dem nebenan stehenden Text 4). Entspricht wörtlich dem nebenan stehenden Text. Im Jahre 1472 VI 8 bestätigt Bischof Georg Golser dem DK neuerdings alle Privilegien und Rechte wie seine Vorgänger. Der Text entspricht wörtlich jenem vom Jahre 1445 5). 2 * * 28 29 30 2S) DKA, Lade 101; vgl. Wahlkapitulationen. 27) Die nicht in Kursivschrift gedruckten Teile entsprechen dem Text der Privilegienbestätigungen vom Jahre 1405. 28) Santifaller, Statuti, p. 102—103. 29) Santifaller, Statuti, p. 106—107. 30) DKA, Lib. priv., p. 281.