ARHIVSKI VJESNIK 44. (ZAGREB, 2001.)
Strana - 154
M. Kukuljica, Radikalne promjene u zaštiti i pohrani filmskog gradiva, Arh. vjesn., god. 44 (2001), str. 153-174 noj podlozi. Date su cjelovite informacije o dosadašnjem iskustvu s najnovijom poliester filmskom vrpcom. Osnovne karakteristike filmske vrpce U ovom dijelu napisa namjera je sustavno izložiti i kritički analizirati dostupne informacije i saznanja iz suvremenih znanstvenih istraživanja, utemeljenih u filmskoj teoriji i praksi, o osnovnim karakteristikama filmske vrpce. Ona je fizičko ostvarenje, fizička realnost, ideje pokretnih slika, kinematografskog i filmskog medija. Bez temeljitog poznavanja nastanka, razvitka i temeljnih karakteristika filmske vrpce u relativno kratkoj povijesti filmskog medija, 1 filmski arhivisti i filmski restauratori nisu u mogućnosti poduzimati djelotvorne i primjerene mjere zaštite i restauracije filmskoga gradiva. Svako razdoblje u razvitku filmskog medija ostavilo nam je rječite zapise upravo na filmskoj vrpci. Ukoliko ih nismo spremni iščitavati i prepoznavati, ostat će nam nedostupne ključne informacije, što će nas onemogućiti u trajnom zadatku zaštite filmskoga gradiva. Film, međunarodno prihvaćeni pojam za filmsku vrpcu, potekao je iz engleskog jezika i znači opna, kožica. Od svog izuma napravljena je od emulzije nanesene na fleksibilne plastične podloge, razrezane i perforirane na odgovarajuću širinu i oblik. Sastavljena je od supstanci koje su se s vremenom stalno mijenjale da bi se dosegla kvaliteta što sigurnijeg spoja što stabilnijih komponenti. Emulzija (francuski i engleski emulsion) suspenzijaje na svjetlo osjetljivih srebrnih halogenida raspršenih u želatini, pripremljena i zatim nanesena u tamnom prostoru na filmsku podlogu (nosač). Emulzije se razlikuju po količini i vrsti srebrnih halogenida: srebro-hromid, srebro-klorid, srebro-jodid. Nosač je danas sastavljen od triacetatne celuloze, celuloidne folije, folije od plastične mase (poliester). Glavna podjela emulzija je na crno-bijele i emulzije u boji. U obadvije grupe postoje: - emulzije za negativ, - preokretne emulzije, - pozitiv emulzije za dobijanje pozitiv slike iz negativa, - emulzije za umnožavanje (pozitiv i negativ), - tonske emulzije za snimanje svjetlosnog zvučnog zapisa. 1 Medu povjesničarima filma prvo prikazivanje filmova braće Lumière 28. prosinca 1895. u indijskom salonu pariškog Grand Cafea, prihvaćeno je kao početak života ove umjetnosti i medija bez obzira na prethodna otkrića, izume i ostvarenja. 154
