ARHIVSKI VJESNIK 32. (ZAGREB, 1989.)
Strana - 63
Liubinka Karpowicz, Kritika fašizma u djelu Dragovana Sepića. Arhivski vjesnik, 32/1989. J sv. 33, str. 6 1—68. ma, dakle, u djelu profesora Šepića povezano je s talijanskim iredentizmom, tako da se kritika talijanskog fašizma mora promatrati istovremeno i kao kritika talijanskog iredentizma. Iako je znanstveni postupak analize iredentizma i fašizma kritika fašističke prakse prema manjinama, te predstavljanje ideja antifašizma i njegovih boraca jedinstven znanstveni postupak, u nastojanju da prikažemo izvedenu složenu analizu profesora Šepića uvjetno smo podijelili publicističke tekstove na navedene tematske cjeline. . I. Analiza fašizma Članak u kojem je izvršena najbolja analiza ideologije fašizma objavljen je 1932. godine. 5 U podnaslovu članka — »Bajonete koje traže ideju«, mladi novinar Šepić ističe transformaciju fašizma od pokreta u čijem je središtu bio aktivizam kao vrijednost ka fašističkoj ideologiji koja je zaokružena interpretacijama države. Kako Šepić ističe da u toj interpretaciji fašistička ideologija ima svoje idejne prethodnike, poduže se zadržava na kulturnom nasljeđu talijanskog nacionalizma koji je tlo gdje izrasta talijanski fašizam. Šepić iznosi jednakost u interpretaciji naroda (buržujski 1 proleterski), rase, potrebu za autoritetom i hijerarhijom, koji su prisutni u talijanskom nacionalizmu i fašističkoj ideologiji i navodi idejne prethodnike — Corradinija, Prezzolinija i Rocca. Šepić posebno ističe Corradinijevo odbacivanje marksističke misli o ekonomskoj osnovi politike, a afirmaciju sile u fašističkoj ideologiji kao ključu za rješavanje međunarodnih odnosa, te izričito ističe da su sve ove ideje, koje izgledaju moderne (1932) i fašističke, u stvari risorgimentalne i nacionalističke. U dijelu članka o fašističkoj državi Šepić citira Rocca (La dottrina politica del fascismo), 4 Čamila Pellizzia (Gerarchia) 5 te naglašava onu interpretaciju države i slobode u ideologiji talijanskog fašizma koja ga vodi ka negaciji međunarodnog prava, a time negira njegov legalitet. Dok fašizam smatra da je individualna sloboda pokoravanje pojedinca državi, a da je država u svom odnosu prema pojedincu neograničena, međunarodno pravo ističe da su državni suverenitet i državna sloboda ograničeni u odnosu na međunarodni život. 3 Fašizam i manjine, Istra, IV, 51, 52/1932. 4 Alfredo Rocco je upravo poznat kao osnivač pravne teorije fašističke države. A. Rocco je imao dosta različitu, ali i posebnu teoriju fašističke države, reakcionarnu, ali, istovremeno, pozitivističku, a ne metafizičku. On je dolazio iz redova nacionalista. Vidi: Emilio Gentile, Le origini dell' ideologia faseista, Bari 1975. 378 str. 5 Čamilo Pellizzi predstavnik one interpretacije fašizma koja ga izjednačava sa »duhovnom revolucijom« — djelom fašističke aristokracije. Država je za Pelizzia djelo (fašističke) aristokracije, tj. aristokracije duha. Vidi: E. Gentile, c. dj. str. 396. 63
