Görögök Budapesten - Budapesti Negyed 54. (2006. tél)
MARIA CHRISTINA CHATZIIOANNOU: Birodalmak, migrációk és vállalkozói tevékenység
αποτέλεσε κίνητρο και διευκόλυνε την εγκατάσταση οθοψανών υπηκόων στην Αψβουργική αυτοκρατορία. 6 Καθοριστικό ρόλο στις χερσαίες εμπορικές μεταναστεύσεις κατείχε η γεωγραφική θέση εκκίνησης στο μεταναστευτικό δρομολόγιο, που προσδιόρισε την εμπορική μετανάστευση των κατοίκων της Ηπείρου, της Μακεδονίας και της Θεσσαλίας προς την αψβουργική αυτοκρατορία Οι ελληνόφωνοι και βλαχόφωνοι μετανάστες της Δυτικής Μακεδονίας (Καστοριά, Σιάτιστα, Κοζάνη, Βλάστη, Κλεισούρα) και της Μοσχόπολης εγκαταστάθηκαν, ή οργάνωσαν τις εμπορικές τους δραστηριότητες σε αγροτικά εμπορικά κέντρα που βρίσκονταν πάνω σε εμπορικούς σταθμούς χερσαίων δρομολογίων. Αυτοί οι μετανάστες, ως εκπρόσωποι της πολυεθνικής Οθωμανικής αυτοκρατορίας εισέβαλλαν στο αχανές territorio της αψβουργικής κυριαρχίας και κάλυψαν τοπικές ανάγκες και αυτοκρατορικές προσδοκίες. Ερευνητές του φαινομένου του εποικισμού της αμερικανικής Δύσης, προκειμένου να προσεγγίσουν το τεράστιο θέμα της «κατάκτησης» της Βόρειας Αμερικής πρότειναν, με βάση τον οικονομολόγο J. Schumpeter, έναν ευρύ ορισμό του επιχειρηματικού πνεύματος ως «δημιουργική καταστροφή», δηλαδή μια δυναμική διαδικασία που δημιουργεί ταυτόχρονα σταθερότητα και αστάθεια, όφελος και ζημιά. 7 Στην ιστορία της Βόρειας Αμερικής τα σύνορα (frontier) ήταν ένας χώρος συνάντησης ανθρώπων, καθώς και μικρών ανεξάρτητων επιχειρηματιών. Σε αυτό τον χώρο τα γεωγραφικά και πολιτισμικά σύνορα δεν μπορούσαν να καθοριστούν με ακρίβεια, μπορούμε όμως να ξεχωρίσουμε άτομα που κινητοποιούσαν σωματικές και πνευματικές δυνάμεις με στόχο το κέρδος. Αυτή η προβληματική θα μπορούσε να μας οδηγήσει στο ζήτημα των αψβουργικών και των οθωμανικών συνόρων και των αντίστοιχων εμπορικών μεταναστεύσεων. Ο όρος του «ενδιάμεσου εδάφους» (middle ground) έχει εισαχθεί προκειμένου να μελετηθούν οι εθνικές, πολιτιστικές, και διαπροσουτικές σχέσεις στη μετά-κολομβιανή περίοδο. Το «ενδιάμεσο έδαφος» ήταν μια εμπορική ζώνη όπου ο πολιτισμός έγινε αγαθό 6 Ολγα Κατσιαρδή-Hering, «Τα δίκτυα της ελληνικής εμπορικής διακίνησης» στο: Σπ.Ασδραχάς (επιμ.). Ελληνική Οικονομική Ιστορία 15 ος-19 ος αιώνας, τ. 1. Αθήνα 2003, σ. 461-481. 7 Το ζήτημα παρουσιάζεται στα έργο: J.Schumpeter, Capitalism, Socialism and Democracy, [1942], Ν.Υόρκη 1947. Για τη διευρυμένη έννοια της επιχειρηματικότητας βλ. D. Hanson, The Other Greeks: The Family farm and the Agrarian Roots of Western Civilization Νέα Υόρκη 1995, W. Bar Rothenberg, From markét places to a Markét Economy: The Transformation of Rurat Massachusetts, 1750-1850, Σικάγο 1992.
