Görögök Budapesten - Budapesti Negyed 54. (2006. tél)
MARIA CHRISTINA CHATZIIOANNOU: Birodalmak, migrációk és vállalkozói tevékenység
προϊόντων. Ο αποκλεισμός της από την τελωνειακή ένωση των αψβουργικών επαρχιών, το 1775, συνέβαλε στη μεγαλύτερη εξάρτηση του εξωτερικού εμπορίου της από το δυτικό τμήμα και κυρίως από τη Βιέννη, μέσω της οποίας διακινούνταν τα περισσότερα προϊόντα από και προς τις ουγγρικές αγορές. 14 Για πολλούς βιεννέζους επιχειρηματίες, άλλωστε, η Ουγγαρία αποτελούσε χώρα ευκαιριών. 1 Σε σχέση με τους τελευταίους, ωστόσο, οι Έλληνες είχαν σαφή πλεονεκτήματα. Πρώτον, πολλοί από αυτούς είχαν εγκατασταθεί στη Βιέννη με ενδιάμεσο σταθμό την Ουγγαρία και είχαν γνώση της χώρας και των αγορών της. Και δεύτερον, μπορούσαν να στηριχθούν σε αυτήν την «ενδοχώρα» των ελληνικόον εμπορικών εγκαταστάσεων, των συγγενών και των συντοπιτών. Μερικές από τις γνωστότερες οικογένειες μακεδονοηπειρωτών εμπόρων της Βιέννης, όπως οι Σίνα, οι Νάκοι, οι Νίκολιτς, οι Χατζημιχαήλ, οι Μπεκέλλα, οι Δέρρα, φαίνεται ότι σχημάτισαν τις περιουσίες τους όχι κυρίως μέσω της αξιοποίησης του εμπορικού άξονα οθωμανικής αψβουργικής αυτοκρατορίας, αλλά ως ενδιάμεσοι του εμπορίου της Ουγγαρίας με την Αυστρία, και ιδίως του σημαντικότατου για την τροφοδοσία της αψβουργικής πρωτεύουσας εμπορίου ουγγρικών σιτηρών και βοοειδών. Η Ουγγαρία είναι ακριβώς η χώρα, στην οικονομία της οποίας η ελληνική εμπορική διασπορά της Κεντροανατολικής Ευρώπης άφησε τα περισσότερα ίχνη της. Δεν είναι τυχαία άλλωστε η διαφορετική αξιολόγηση της συμβολής των Ελλήνων στην οικονομική ζωή της Αυστρίας και της Ουγγαρίας από τις αντίστοιχες ιστοριογραφίες. Στις ελάχιστες αναφορές της αυστριακής οικονομικής ιστορίας στο ζήτημα, ο ρόλος που αποδίδεται στους Έλληνες Μ Η. Hassinger, «Der Aussenhandel der Habsburgermonarchie in der zweiten Hálfte des 18. Jahrhunderls», στο F. Lütge (επιμ.), Die wirtschaftliche Situation in Deutschland und Österreich um die Wende vom 18. zum 19. Jahrhundert, Στουτγάρδη 1964, 61-98, κυρίως 78 κ.εξ. Γενικότερα για τις τοπικές οικονομικές εξειδικεύσεις στο εσωτερικό της Αψβουργικής αυτοκρατορίας, βλ. D. Good, The Economic Rise of (he Habsburg Empire, 1750-1914, Μπέρκλεϋ/Λονδίνο 1984- A. Komlosy, «Ökonomische Grenzen», στο W. Heindl/E. Saurer (επιμ.). Grenze und Staat. Passwesen, Staatsbürgerschaft und Fremdgesetzgebung in der österreichischen Monarchie, Βιέννη/Κολωνία 2000, 807-876. is I. Miüenzwei, Zwischen Gestern und Morgen. Wiens frühe Bourgeoisie an der Wende vom 18. zum 19. Jahrhundert, Βιέννη/Κολωνία/Βαϊμάρη 1998, 31-33. 16 Βλ. ενδεικτικά τις περιπτώσεις των οικογενειών Σίνα και Χατζημιχαήλ που μελέτησε ο Γ. Λάιος, Σίμων Σίνας, Αθήνα 1972 και ο ίδιος, II Σιάτιστα και οι εμπορικοί οίκοι Χατζημιχαήλ και Μανούση (17 ος19 ος αι.), Θεσσαλονίκη 1982.
