Görögök Budapesten - Budapesti Negyed 54. (2006. tél)
MARIA CHRISTINA CHATZIIOANNOU: Birodalmak, migrációk és vállalkozói tevékenység
αψβουργική επικράτεια. 12 Ο ανταγωνισμός με τα νέα εμπορικά δίκτυα αλλά και η αίσθηση του εφήμερου χαρακτήρα της ακμής του οθοομανικού εξαγωγικού εμπορίου, που συνέπιπτε με τη συγκυρία των ναπολεόντειων πολέμων και του ηπειρωτικού αποκλεισμού, ήταν ίσως οι λόγοι που ώθησαν τους μακεδονοηπειρώτες μεγαλέμπορους της Βιέννης να στραφούν σε ένα νέο πεδίο επιχειρηματικής δράσης. Συνεργάστηκαν εκ νέου με τη διασπορά της Ουγγαρίας και της Τρανσυλβανίας, αυτή τη φορά όχι για τη μεταφορά πρώτων υλών από τα Βαλκάνια στα καταναλωτικά κέντρα της Κεντρικής Ευρώπης, αλλά για την εκμετάλλευση των ευκαιριών που πρόσφερε η θέση της Ουγγαρίας μέσα στο σύστημα των τοπικών οικονομικών εξειδικεύσεοον στο εσωτερικό της αψβουργικής μοναρχίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι, ήδη, πριν το τέλος του 18 ου αιώνα, οι μακεδονοηπειρώτες μεγαλέμποροι της Βιέννης προσανατολίζονταν μαζικά στην απόκτηση της αψβουργικής υπηκοότητας, μέσω της οποίας έχαναν μεν την προνομιακή δασμολόγηση στο εισαγωγικό εμπόριο πρώτων υλών από την Ανατολή, απολάμβαναν όμως τη δυνατότητα συμμετοχής στο εσωτερικό εμπόριο της μοναρχίας. Η δημιουργία ξεχωριστών κοινοτήτων από τους έλληνες Οθωμανούς και τους έλληνες αψβούργους υπηκόους στη Βιέννη επικύρωνε και θεσμικά τους διαφορετικούς οικονομικούς προσανατολισμούς αλλά και τον ανταγωνισμό μεταξύ των δικτύων της ελληνικής εμπορικής διασποράς. Η αναβάθμιση της σημασίας του εμπορικού άξονα Αυστρίας-Ουγγαρίας για τα οικονομικά ενδιαφέροντα των μακεδονοηπειρωτών μεγαλεμπόρων της Βιέννης δεν ήταν τυχαία. Η Ουγγαρία αποτελούσε τη χώρα με τη στενότερη οικονομική σύνδεση προς τις δυτικές επαρχίες της μοναρχίας, ως προμηθευτής ειδών διατροφής και αγορά κατανάλωσης μεταποιημένων 12 Για τις χιώτικες επιχειρήσεις στη Βιέννη, βλ. Β. Σειρηνίδου, Έλληνες στη Βιέννη, 1780-1850, διδακτορική διατριβή, Φιλοσοφική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, Αθήνα 2002, 177-179. 13 Σχετικά με τις δύο ελληνορθόδοξες κοινότητες της Βιέννης, βλ. Σ. Ευστρατιάδης. Ο εν Βιέννη ναός του Αγίου Γεωργίου και η κοινότης των Ελλήνων Οθωμανών Υπηκόων, Αθήνα 1997 2, Σπ. Λουκάτος, «Ο πολιτικός βίος των Ελλήνα>ν της Βιέννης κατά την Τουρκοκρατίαν και τα αυτοκρατορικά προς αυτούς προνόμια», Δελτίον της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος 15 (1961), 287-350· M.D. Peyfuss, «Balkanorthodoxe Kaufleute in Wien. Soziale und nationale Differenzierung im Spiegel der Privilegien für die griechisch-orthodoxe Kirche zur heiligen Dreifaltigkeit», Österreichische Ostheíte 17 (1975), 258-268· W. Plöchl, Die Wiener orthodoxen Griechen. Eine Studie zur Rechts- und Kulturgeschichte der Kirchengemeinden zum hl. Georg und zur hl. Dreifaltigkeit und zur Errichtung der Metropolis VOnAustria, Βιέννη 1983-Σειρηνίδου, Βιέννη, 254-271.
