Görögök Budapesten - Budapesti Negyed 54. (2006. tél)

MARIA CHRISTINA CHATZIIOANNOU: Birodalmak, migrációk és vállalkozói tevékenység

εκάστοτε προνομίων και είχαν οικονομικές, διοικητικές, ενίοτε και δικαστικές αρμοδιότητες επί των μελών τους.

5 Όχι πάντα χωρίς τη δυσφορία των αρχών και των ντόπιων εμπόρων, οι μετανάστες διείσδυσαν σταδιακά σε τομείς της εγχώριας οικονομίας. Οι έμποροι των ελληνικών κομπανιών του Sibiu και του Brasov παραχωρούσαν πιστώσεις στον εγχώριο πληθυσμό και σε μέλη της ηγεμονικής αυλής, γίνονταν εκμισθωτές τελωνειακών δασμών, αναλάμβαναν την εκμετάλλευση των ορυχείιον που ανήκαν στον ηγεμόνα. Μέλη των κομπανιών στα βορειοανατολικά της Ουγγαρίας ανέλαβαν την εξαγωγή του οίνου της περιοχής στην Πολωνία και σε άλλες αγορές. Η κομπανία του Kecskemét, η μεγαλύτερη και πλουσιότερη ελληνική κομπανία στην Ουγγαρία, απέκτησε κεφάλαια μέσω της συμμετοχής των μελών της στο εμπόριο ζώων της ουγγρικής πεδιάδας.

6 Ωστόσο, ο χαρακτηριστικός τύπος του ορθόδοξου εμπόρου στην Ουγγαρία μέχρι και το πρώτο μισό του 18

ου αιώνα ήταν ο λιανοπωλητής. Ο «Görög» ήταν ο παντοπώλης, μέλος μιας θρησκευτικής μειονότητας, φιγούρα ορατή στους κατοίκους-πελάτες, εχθρική για τους ντόπιους εμπόρους, φιλική για τους τοπικούς γαιοκτήμονες, αφού τους κάλυπτε τις καταναλωτικές ανάγκες με προϊόντα που αλλιώς δεν θα βρίσκονταν στην ουγγρική αγορά, «επικίνδυνος ξένος» για τις αρχές. Ήδη από αρχές του 18

ου αιώνα, οι μερκαντιλιστές οικονομικοί σύμβουλοι τ(υν Αψβούγων έβλεπαν τη συμμετοχή ξένων υπηκόων στο εσωτερικό εμπόριο της αυτοκρατορίας τους με ανησυχία. Από το 1774 οι οθωμανοί υπήκοοι που σκόπευαν να εγκατασταθούν και να εμπορεύονται στην Ουγγαρία και την Τρανσυλβανία (εδώ από το 1777), υποχρεώνονταν να μεταφέρουν στο νέο τόπο την οικογένεια και τα υπάρχοντα τους, να 5 Για την εσωτερική οργάνωση των κομπανιών της Τρανσυλβανίας, βλ. C. Papacostea-Danielopolu, «L'organisation de la Compagnie grecque de Bra§ov (17771850)», Balkan Studies 14 (1973), 313-323. Της ιδίας. «La Compagnie „grecque" de Bra§ov. La lutte pour la conservation des priviléges (1777-1850)», Revue des Études SudEst Eumpéennes 12 (1974), 59-78- 0. Cicanci, «Le statuts et les réglements de fonctionnement des Compagnies grecques de Transylvanie (1636-1736) - la Compagnie de Sibiu», Revue des Études Sud-Est Eumpéennes 14 (1976), 477-496- A. E. Karathanassis, L'Hellénisme en Transylvanie. L'activité culturelle, nationale, etreligieuse des compagnies commerciales helléniques de Sibiu et de Bra§ov auxXVIII-XIXsiécIes, Θεσσαλονίκη 1989- Τσούρκα-Παπαστάθη, Σιμπιού, ό.π. Για τις κομπανίες της Ουγγαρίας, όπίος σημ. 3. 6 Βλ. τις περιπτώσεις κομπανιών που παρουσιάζει η Bur, «Handelsgesellschaften», ό.π.