Görögök Budapesten - Budapesti Negyed 54. (2006. tél)
MARIA CHRISTINA CHATZIIOANNOU: Birodalmak, migrációk és vállalkozói tevékenység
προϊόντα και εκμεταλλεύονταν τις ποικίλες δυνατότητες που τους πρόσφεραν οι τοπικές οικονομίες. 2 Στην Τρανσυλβανία οι μακεδόνες έμποροι άρχισαν να εγκαθίστανται μόνιμα από τις αρχές του 17 ου αιώνα, στις πόλεις Sibiu (Nagyszeben/Hermannstadt) και Bra§ov (Brassó/Kronstadt), τα κύρια εμπορικά κέντρα της περιοχής. Από το δεύτερο μισό του 17 ου και μαζικά από τις αρχές του 18 ου αιώνα τους βρίσκουμε εγκατεστημένους και στην Ουγγαρία. Η πλειοψηφία τους εντοπίζεται στις επαρχίες ανατολικά και βορειοανατολικά του Δούναβη και μεταξύ αυτού και του ποταμού Τίσα (Tisza, Theiss), περιοχή που ταυτιζόταν με το τμήμα εκείνο της Ουγγαρίας που είχε βρεθεί υπό οθωμανική κατοχή και εξαιτίας των πολεμικών συρράξεων είχε αποψιλωθεί πληθυσμιακά. Οργάνωναν την εγκατάσταση τους σε πόλεις που διέθεταν στοιχειώδεις δομές αγοράς και εντόπια παραγωγή, κατάλληλη προς εμπορική εκμετάλλευση: κατά κύριο λόγο σε οινοπαραγωγικές πόλεις στα βορειοανατολικά (π.χ. Gyöngyös, Eger, Miskolc, Tokaj) και σε πόλεις που βρίσκονταν κατά μήκος εμπορικών αρτηριών ή εξειδικεύονταν στο εμπόριο ζώων (π.χ. Nagyvárad, Kecskemét, Újvidék). Τόσο στην Τρανσυλβανία όσο και στην Ουγγαρία, οι μετανάστες διαπραγματεύονταν με τις τοπικές αρχές τα δικαιώματα εγκατάστασης και εμπορίας τους, αποσπιΰντας κατά κανόνα προνομιακές δασμολογικές ρυθμίσεις και δικαιώματα αυτοδιοίκησης και ελεύθερης άσκησης των θρησκευτικών τους καθηκόντων. Κύρια μορφή οργάνωσης των πρώτων μεταναστών στις ανατολικές επαρχίες της μετέπειτα αψβουργικής μοναρχίας ήταν οι κομπανίες. Επρόκειτο για θεσμικά όργανα, που αναγνωρίζονταν από τις αρχές του τόπου εγκατάστασης ως φορείς των 2 Σχετικά με τις οικονομικές δραστηριότητες μεταναστών από τα Βαλκάνια τον 16° και 17° αιώνα, βλ. Μ. Bur, «Das Raumergreifen balkanischer Kaufleute im Wirtschaftsleben der ostmitteleuropáischen Lánder im 17. und 18. Jahrhundert», στο V. Bácskai (επιμ.), Bürgertum und bürgerliche Enlwicklung in Mittel- und Osteuropa, Βουδαπέστη 1986, Studia Históriáé Europae Medio-orientalis, τ. 1,18-40. 3 Για την πρώιμη φάση εγκατάστασης των Ελλήνων στο Sibiu, βλ. Δ.-Ε. ΤσούρκαΠαπαστάΟη, Η ελληνική κομπανία του Σιμπιού Τρανσυλβανίας 1636-1848. Οργάνωση και Δίκαιο, Θεσσαλονίκη 1994, 36 κ. εξ. 4 Ö. Füves, Οι Έλληνες της Ουγγαρίας, Θεσσαλονίκη 1965, 22' Μ. Bur, «Handelsgesellschaften - Organisationen der Kaufleute der Balkanlánder in Ungarn im 1718. Jahrhunderk Balkan Studies 25 (1984), 267-307- G. Hering, «Die griechische Handelsgesellschaft in Tokaj. Ihre innere Ordnung und ihre Auflösung 1801», SüdostForschungen 46 (1987), 79-93-1. Papp, «Greek Merchants in the Eighteenth—Century Jászkunság», Balkan Studies 30 (1989), 261-281.
