Forgó András (szerk.): Az 1712. évi pozsonyi diéta egy ciszterci szerzetes szemével - A Veszprém Megyei Levéltár kiadványai 32. (Pannonhalma-Veszprém, 2013)

Hermann Engelbert atyának, a főtisztelendő Flórián velehradi apát úr teljhatalmú követének feljegyezései és megfigyelései a Pozsonyban tartott magyarországi országgyűlésről, továbbá VI. Károly úr 1812. évi koronázásáról (Szemelvények) Fordította Hajdú Vera, Hende Fanni és Szádoczki Bálint. Magyarázó jegyzetekkel ellátta Forgó András

Acta et observata <XVIII>

Hungaris, sed cunctis omnino hominibus, imo et caelitibus ipsis commendabilem et amabilem reddunt, et quidem ego ipse in eodem principe observavi:

Primo, tenerrimum amorem et profundissimam venerationem erga Venerabile Sacramentum, nam pridie in vesperis festi Corporis Christi, per longissimas vesperas continuo flexit coram Venerabili, ubi tamen Ministri, ipseque Dominus Cardinalis sedit, deinde vix dici potest, quanta submissione flectens sese terram versus toto corpore inclinaverit, pectusque percusserit, elevatisque manibus Deum suum adoraverit.

Secundo, continuum orationis studium, quippe in Ecclesia eum numquam vidi oculis vagum, aut musicae, vel rei aliae, quam orationi intentum, adeo ut vix oculum a suo libro precatorio unquam averterit.

Tertio, miram affabilitatem, quam omnibus etiam sortis communis hominibus facillimum concedit ad se aditum, benignumque ac paternum praebet auditum. Hinc me praesente quidam hatschirius viam Regi facere volens, plebem indiscretius retrusit, ac Hungarum quendam recedere non potentem, prae hominum copia percussit, quod Rex videns aegerrimae tulit. Et hatschiriorum capitaneum increpans ait, se nolle homines repelli, sed potius ad se attrahi.

Apparebat dein etiam ejus benignitas et affabilitas in suo ad status habito cultissimi latinissimi eloquio, in quo se [p. 116.] nominando nunquam usus fuit, pro nomine nos sed ego, nominando vero Suam Regio-Caesaream conjugem, ait, mea charissima uxor est.

Quarto, misericordiam erga pauperes, vere pauperes, quibus remanentia cibaria sua praebere jubet, nec uti ante ante portas divendi sinit.

Quinto, laboris tolerantiam, fugam superfluarum distractionum, nam ferme continuo occupatur seriis.

Sexto, vitam ordinatam temporisque exactam distributionem, quoad mensam, consilia, devotionem, etc.

Septimo, famam apud cunctos illibatam, qua etiam ab omni non necessario faeminei sexus alloquio abstinet.

Relatum mihi habeo, a quodam magno, qui indies ad latus ejus versatur, quod is principem hunc ridere nunquam, subridere vero raro viderit.

Excessus in victu et tractationibus, item luxus in vestibus fertur osor maximus. Hinc actu laborare dicitur in salutaribus mandatis, quibus varia in terris hisce regnantia flagitia et ingentes abusus, proscribere et eliminare velit.

Deus Optimus Maximus concedat glorioso huic Principi id quod sibi pro Tessera et Symbolo assumpsit nempe constantiam et fortitudinem.

23. et 24. Maii Sua Majestas Sacratissima Dominis Statibus concessit respi- rium et a sessionibus immunitatem. Die coronationis in mensa bibit Cardinalis et omnium fidelium Hungáriáé Statuum sanitatem et felicitatem, sub explosione omnium tormentorum, [p. 117.]

240