Századok – 2021
2021 / 6. szám - HÁZASSÁGPOLITIKA, HONOR, HADJÁRATOK – TANULMÁNYOK AZ ANJOU-KORRÓL - Csukovits Enikő: I. (Nagy) Lajos magyar király útja Nápolyba
I. (NAGY) LAJOS MAGYAR KIRÁLY ÚTJA NÁPOLYBA e szám valóságtartamát illetően óvatosságra int bennünket, hogy az út későbbi szakaszán a krónikások jóval kisebb létszámot említenek.13 A térség urai közül Modenában csatlakozott a magyar hadhoz Filippo Gonzaga 150 lovasával, hogy elkísérje őket Nápolyig. Obizzo őrgróf katonát nem adott, de a királyt megajándékozta három skarlát takaróval ellátott pompás paripával, egy negyedik lóval pedig Garai János veszprémi püspököt, aki a király tárgyalásai során játszott komoly szerepet.14 A rövid, ám költséges látogatás lezárásaként Obizzo d’Este újfent lóra ült és elkísérte vendégét a város határáig, a Sant Ambrogio hídig. 15 A tornyos kőhíd túlsó partja Bolognához tartozott. Itt már várta a magyarokat a következő házigazda, Giacomo Pepoli, a város ura, aki Lajos korábbi vendéglátóihoz hasonlóan nagy tisztelettel fogadta a területén átvonuló királyt, és nem engedte, hogy kíséretével a városában, illetve vidékén bármiért is fizessenek. A vendéglátásért hálás király másnap, december 12-én Castello San Pietróban, mielőtt elhagyta Bologna területét, még lovaggá ütötte Giacomo rokonát, Matteó Pepolit.16 13 Circa tria milia et septem centum equites - Chronicon Mutinense Iohannis de Bazano: aa. 1188- 1363. A cura di Tommaso Casini. (RIS XV/IV.) Bologna 1917-1919. 141.; Re Lodovico s ’era partito da casa sua e gionse a Bologna a di xi di dicenbre, el quale andava a Napoli a vendicare la vendetta de’ re Andrea suo frate ’llo con 1500 cavalieri - Cronache senesi. A cura di Alessandro Lisini e Fabio lacometti. (RIS XV/VI.) Bologna 1931-1939. 553.; Rex Ungariae, nomine Ludovicus, cum MM equitibus venit in Bononia - Matthaei de Griffonibus Memoriale historicum de rebus Bononiensium: aa. 4448 a.C. -1472 d.C. A cura di Lodovico Frati e Albano Sorbelli, introduzione e appendice di A. Sorbelli. (RIS XVIII/II.) Città di Castello 1902. 56. Lajos expedíciós seregéről a kortársak közül a magyarpárti Domenico da Gravina közöl sok, jól használható információt krónikájában. Kiadása: Domenico da Gravina: Chronicon de rebus in Apulia gestis ab a 1333 ad a 1350. A cura di Albano Sorbelli. (RIS XII/III.) 1903-1909., illetve legújabban Notar Domenico da Gravina: Chronicon de rebus in Apulia gestis. A cura di Maria Giovanne Montrone. (Collana la mandragora 3.) Matera 2008. A forrás ilyen tárgyú adatairól lásd Csukovits Enikő: Magyarországról és a magyarokról. Nyugat-Európa magyar-képe a középkorban. (Magyar történelmi emlékek. Értekezések) Bp. 2015. 183—191. 14 Partito il re di Verona, non volle entrare in Ferrara, ma fece la via da Modona, e-llà giunse di X di dicembre; e da’ marchesi gli fu in Modona fatto grande onore; e vennevi meser Filippino da Gonzago di signori di Mantova e di Reggio con CL cavalieri, e seguillo infino a Napoli. E partito da Modona, giunse in Bologna a di XI di dicembre - Cronica di Giovanni Villani i. m. 1611.; Et fecit alio die prexentari domino Regi tres equos nobiles cohopertos scarlacto, et alium equum domino electo episcopo Visperiensi. Deinde rex predictus cum omnibus suis recessit de Mutina, et ingressi sunt versus Bononiam - Chronicon Estense i. m. 156.; Rex hospitatus fuerat in praecedenti nocte apud castrum Mirandulae veniens de Verona et de Partibus Ungariae; et cum magno honore descendit cum tota familia sua ad castrum domini Marchionis, et dominus Marchio tunc stetit in palaciis comunis Mutinae, cui Regi et toti familiae suae fuit provisum de omnibus opportunis tam personis quam equis, in caena et in prandio sequentis diei, ad omnes expensas comunis Mutinae; et die mattis XI decembris sequenti, sumpto cibo cum gente sua, quae poterat esse circa tria milia et septem centum equites, versus Bononiam equitaverunt — Chronicon Mutinense i. m. 141. 15 Qui dominus Marchio sociavit dictum Regem usque ad pontem sancti Ambrosii - Chronicon Mutinense i. m. 141. 16 E partito da Modona, giunse in Bologna a di XI di dicembre, e dal signore di Bologna fu ricevuto a grande onore, non lasciando spendete né a-llui né a sua gente niuno danaio in Bologna né in suo distretto. - Cronica di Giovanni Villani i. m. 1611.; Dominus marchio adsotiavit eum usque pontem sancti Ambrosii; tunc adcessit ibi dominus Jacobus de Pepulis dominus Bononie, recepitque Regem 1170