Horvat, Irina Liuba: Icoane din colecţia Muzeului Judeţean Satu Mare (Satu Mare, 2014)
Lista documentelor - 33
Varosien<si> 12. In Co<mi>t<a>tu Hunyadien<si> / 69 et plura rapiuntur, im<m>o ab in/gressu Ecclesiae, dum voluissem ipsémét / prohibitus Albae-Carolinae. <Octa>vo. Quamquam1032 1033 certum sit plurima, / uti p<rae>missum foret, passos Unitos Popas, / illud tamen indubitatum etia<m>, quod / ob ruditate<m> improbos mores et multi/tudinem graves errores irrepserint / et non mediocriter hoc malum auxerint, nam ut alia, quae passim de // illis dicuntur a probis viris sequentia / partim experientia propria, partim / ex fassionibus aliorum didi/сі abusus p<rae>terea multi sunt in / lyturgia et aliis caeremoniis Orien/talis Ecclesiae, ut ex sequenti1034 de/claratione patet - In administrandis / sacramentis magni errores fiunt et contra / Rubricas p<rae>ceptivas comittunt pluribus in locis / magnis quoq<ue>1035 festivitatibus Lyturgia / raro celebratur et illa perfunctorie absq<ue> / devotione, imo dubium est, an consecrent, rarissimi / enim inventi sunt, qui scirent intentionem / (qua partem conficiendorum Sacramentorum / necessaria), quia sit aut quomodo facienda esset, / multi dicunt consecrationem non per verba / Chr<is>ti. Sed Sancti loannis Chrisostomi perfici / contra Conciliu<m> Tridentinu<m> repertus est Mista, / qui dacantato sacrificio Communionem p<ro> die / sequenti sumenda<m> reliquit, inter<r>ogatus / cur, indignu<m> se fuisse reponit, apud nos, / inquit, passim ita practicatur; Confessiones / et Communicationes rarissimae: inventi sunt, qui / per 20, 30 et 60 annos, imo, qui nunquam / confessi. Pastile vulgo dictu<m> Helvetico / modo temporibus viduae Apaffianae per / Superintendente<m>, qua Visitatore<m> Vala/chicu<m> introductu<m> (quod nullibi alibi1036 Copta / Ecclesia, uti iudicatum doctu<m>, minus practi/catu<m> fuit) sufficere sibi putant, quod ita / fit in die Paschatis conscindunt in Ecclesia / frustratim pane<m> et vino mixtu<m> cocleari / per Cantore<m> aut Sacristanu<m> vel Presby/teru<m> sibi porrectu<m>, quasi1037 pro1038 Communione / summunt, quod ferme idolo/atriae1039 sápit, / in Co<mi>t<a>tu Kraszna et utroq<ue> Szolnok // deducti, ut credant in tali sumptione esse veru<m> Chr<is>ti Corpus. / Consuetudini tamen tenaciter inhaerent. / Hinc fit, quod Venerabile pro infirmis in/decentissime conservatur; in absentia Sa/cerdotu<m> moribundi prius Cantori confessis / peccatis, dein Sacerdoti recensendis per can/tores communicantur. Ecclesiae exceptis / aliquot primariis sine omni decenti or/natu visuntur, prout et apparatus. In / Co<mi>t<a>tu Hunyadien<si> Ecclesias alternatim / cum Calvinistis frequentant, inde factu<m>, / ut iam ad 40 Nobiles facti sunt Calvi/nistae, quia instructio in necessariis / ad salutem prorsus nulla quomodo / enim ipsi Popae ignari, ignorantes / docebunt, qui examinati de Sacramentis, / ac necessariis necessitate Medii, quot et quae / sint absolute nihil sciverunt. Hinc est, / quod ex plebe excepto Pater noster, Credo, / Ave Maria, Decem / praecepta pauci inve/niuntur, qui sciant, in quibus signu<m> Crucis / ap<p>aret, sed oris Confessio nulla, Clerus / proinde absq<ue> culpa fieri non potest, / nec illud praetereundum, quod Sacramen/tu<m> Extremae Unctionis de more Ecclesiae / moribundis administrari solitu<m> vivis / conferatur, publice in Ecclesiis officiales1040 / taxant populu<m> propter seria cri/mina reiiciuntur ab osculo Evangelii, / Ecclesias claudunt, mulctas desumunt et propte/rea plebs nimiu<m> quantu<m> ab iis dein est / aversa verbo crassa ignorantia in omnib<us> / et quoad 1032 Sequitur deletum: Városi. 1033 Sequitur deletum, plurimum. 1034 Correctum ab sequentibus. 1035 Sequitur deletum: diebus. 1036 Supra adiectum: alibi. 1037 Supra adiectum: quasi. 1038 Sequitur deletum: vera. 1039 In idololatriae, -Ia- suprascriptum. 1040 Sequitur deletum: reiciunt. 271
