197870. lajstromszámú szabadalom • Eljárás gyógyászati hatású 8-(rövidszénláncú alkil)-biciklo [4,2,0]-oktán származékok, valamint ezeket hatóanyagként tartalmazó gyógyszerkészítmények előállítására
létből indulunk ki, így termékként (3’S, IS, 2S, 3R, 6S)-2- (3’-t-butil-dimetil-szilil-oxi-3’-ciklohexil-prop-1 ’-inil)-3-t-butil-dimetil-szilil-oxi-8- -endo-metil-biciklo [4.2,0] oktán-7-ont kapunk. C) A fentiekhez hasonlóan, a 13. köztitermék-előállítási példa szerinti (XIV) vagy (XV) általános képletű vegyületek a megfelelő (XXXIII) illetve (XXXIV) általános képletű vegyületekké alakíthatók át. Például: (3’S, IS, 2S, 3R, 6S)-2-(3’-t-butil-dimetil-sziIil-oxi-3’-ciklopentil-prop-1 ’-inil) -3-t-butil-dimetil-szilil-oxi-8-metil-biciklo [4.2.0] oktán-7-on, (3’S*, IS*, 2S*. 3R*, 6S*)-2-(3’-t-butil-dimet il-szil il-oxi-3’-cikl opentil-prop-l’-inil) -3-t-butil-dimetil-szilil-oxi-8-metil-biciklo [4.2.0] -oktán-7-on, (3’S, IS, 2S, 3R, 6S)-2-(3’-t-butil-dimetil-sziIil-oxi-3’-ciklohexil-prop-l ’-inil)-3-t-butil-d imet il-szi lil-oxi-8-et il-biciklo [4.2,0] oktán - -7-on, (3’S, IS, 2S, 3R, 6S)-2-(3,-t-butil-dimetil-szi1il-oxi-3’-ciklohexil-prop-1 ’-inil) -3-t-butil-dimetíl-szilil-oxi-8-etil-biciklo [4,2.0] oktán - -7-on, (3’S, ÍR, 2R, 3S, 6R)-2- (3'-t-butil-dimetil-szilil-oxi-3’-ciklopentil-prop-l’-inil) -3-t-butil-dimetil-szilil-oxi-8-etil-biciklo [4.2.0] oktán-7- -on, (3’S*, ÍR*, 2R*, 3S*, 6R*)-2-(3’-t-butil-dimetil-szili l-oxi-3’-ciklopentil-prop-1 ’-inil) -3-t-butil-dimetil-sziIi 1 -oxi-8-n-propi 1 -bicik 1 o [4.2.0] - oktán-7-on, (3’S, ÍR, 2R, 3S, 6R)-2-(3’-t-butil-dimetil-szi!il-oxi-3’-cikl ohexi I-prop-1 ’-inil)-3-t-butil-dimetil-szilil-oxi-8-n-butiI-biciklo [4.2.0] ok - tán-7-on és (3’S, ÍR, 2R, 3S, 6R)-2-(3’-t-butil-dimetil-szi 1 i 1 -ox i-3 ’-ciklohexi 1 - prop -1 ’-inil)-3-t-butil-dimetil-szilil-oxi-8-n-butil-biciklo [4.2.0] oktán-7-on. 15. köztitermék-előállítási példa A) (3’S, IS, 2S, 3R, 6S)-2-(3’-t-butildimetil-szili 1 -oxi-3’-ciklohexi 1 -prop- l’-inil) -3- -t-butil-dimetíl-szilil-oxi-7-hidroxi-7-vinil-8 - -exo-metil-biciklo [4.2.0] oktán, valamint hasonló (XXXV) illetve (XXXVI) általános képletű vegyületek előállítása A 14. köztitermék-előállítási példa szerinti 350 mg (3’S, IS, 2S, 3R, 6S)-2-(3’-t-butil-dimetil-szilil-oxi-3’-ciklohexil-prop-1 ’-inil)-3-t-butil-dimetil-szilil-oxi-8-exo-metil - biciklo -[4.2.0] oktán-7-on 1,5 ml száraz tetrahidrofuránnal készített elegyét nitrogén-áramban —78°C-ra lehűtjük és 650 pl 1 mólos vinil-magnézium-bromid tetrahidrofurános oldatát csepegtetjük hozzá. Az elegyet 1 óra hosszat —78°C-on keverjük, majd telített, vizes ammónium-klorid-oldat hozzáadása útján a reakciót leállítjuk. Az elegyet ezután etil-acetáttal extraháljuk, az extraktumot nátrium-szulfáttal szárítjuk és az oldószert csökkentett nyomáson eltávolítjuk. A kapott maradékot szilikagélen kromatografáljuk, így termékként 14 25 (3’S, IS, 2S, 3R, 6S)-2-(3’-t-butil-dimetil- szilil-oxi-3’-ciklohexil-prop-l ’-inil)-3-t-butil-dímetil-szil il-oxi-7-hidroxi-7-vinil-8-metil-biciklo [4.2.0] oktánt kapunk. B) A megfelelő (XXXIII) általános képletű 8-endo-metil-izomer kiindulási anyag alkalmazásával hasonló módon (3’S, IS, 2S, 3R, 6S)-2- (3’-t-butil-dimet il-szilil-oxi-3’-ciklohexil-prop-1 ’-inil)-3-t-butil-dimetil-szilil-oxi-7- -hidroxi-7-vinil-8-endo-metil-biciklo [4,2.0] oktánt kapunk. C) A 14. köztitermék-előállítási példa szerint előállított más (XXXIII), illetve (XXXIV) általános képletű vegyületekből kiindulva hasonló módon, az Y helyén exo-(rövidszénláncú alkil)- vagy endo-(rövidszénláncú alkil)-csoportot tartalmazó megfelelő (XXXV), illetve (XXXVI) általános képletű vegyületeket állítunk elő. Ilyen vegyületek az alábbiak: (3’S, IS, 2S, 3R, 6S)-2-(3’-t-butil-dimeti!-szi- I il-oxi-3’-cikl opentil-prop-1 ’-inil)-3-t-butil-dímetil-szilil-oxi-7-hidroxi-7-vinil-8-met il-biciklo [4.2.0] oktán, (3’S, IS, 2S, 3R, 6S)-2-(3’-t-butil-dimetil-szi lil-oxi-4’-ciklopentil-but-l’-inil)-3-t-butil-di - metil-szi 1 il-oxi-7-hidroxi-7-vinil-8-met il-biciklo [4.2.0| oktán, (3’S, IS, 2S, 3R, 6S)-2-(3’-t-butil-dimetil-szi I i I -oxi-4’-ciklopent í 1 -but -1 ’-inil) -3-t -but il - -di metil-szi lil-oxi-7-hid roxi-7-vinil-8-met il-biciklo [4.2.0] oktán, (3’S* IS*, 2S*, 3R*, 6S*)-2-(3’-t-butil-dimetil-szilit-oxi-4’-endo-biciklo [3.1.0] hex-6-il-but-1 ’-inil)-3-t-butil-dimet il-szilil-oxi-7-hid roxi-7- -vinil-8-metil-biciklo [4.2.0] oktán, (3’S*, IS*, 2S*, 3R*, 6S*)-2-(3’-t-butil-dimetil-szil il-oxi-3’-ciklopent il-prop-1 ’-inil) -3-t-butil-dimet il-szilil-oxi-7-hidroxi-7-vinil-8-metil - -biciklo [4.2.0] oktán, (3’S*, IS*, 2S*, 3R*. 6S*)-2-(3’-t-butil-dimetil-szilil-oxi-4’-ciklopentil-but-1 ’-inil) -3-t-butil -di metil-szi lil-oxi-7-hidroxi-7-vinil-8-metil-biciklo [4.2.0] oktán, (3’S*, IS*, 2S*, 3R*, 6S*)-2-(3’-t-butil-dimet il-szil il-oxi-4’-ciki ohexi I-but -1 ’-inil) -3-1-but - il-dimetil-szil il-oxi-7-hidroxi-7-vinil-8-metil-biciklo [4.2.0] oktán, (3’S, IS, 2S, 3R, 6S)-2-(3’-t-butil-dimetil-szi- 1 il-oxi-3 ’-ciki ohexi 1 -prop-1 ’-inil) -3-t-butil-dimetil-szi 1 il-oxi-7-hidroxi-7-vini 1 -8-etil - biciklo [4.2,0] oktán, (3’S, IS, 2S, 3R, 6S)-2-(3’-t-butil-dimetil-szi- I il-oxi-3’-ciklohexil- prop-l’-inil)-3-t-butil -dimetil-szi l il-oxi-7-hidroxi-7-vinií-8-n-butil-biciklo [4.2.0] oktán, (3’S, ÍR, 2R, 3S, 6R)-2-(3’-t-butil-dimetil-szilil-oxi-3’-ciklopent il-prop-l’-inil)-3-t-butil-dimetil-szi 1 il-oxi-7-hidroxi-7-vinil-8-etil - biciklo [4.2.0] oktán, (3’S*, ÍR*, 2R*. 3S*. 6R*)-2-(3’-t-butil-dimetil-szilil-oxi-3’-metil-3’-ciklopentil - prop - l’inil) -3-t-butil-dimetil-szilil-oxi-7-hidroxi-7-viniI-8-n-propil-biciklo [4.2.0] oktán, (3’S*, ÍR*, 2R*, 3S*, 6R*)-2-(3’ t-butil-dimetil-szili 1 -oxi-3’-cíklopentil-prop-l’-inil) - 3-t -26 197870 5 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65