Szily János: Instructio venerabilis cleri dioecesis Sabariensis (Szombathely, 1855)
39 His et praeceptis, et exemplis inhaerentes cunctis Parochis, (‘I parochiarum Administratoribus injungimus, ut singulis per annum diebus dominicis, ac festis a meridie per mediam horam rudimenta lidei pueris, ac puellis, et ipsi populo indispensabiliter tradant, seu necessaria necessitate medii, ac praecepti, orationem dominicam, et angelicam, symbolum fidei, praecepta decalogi, et ecclesiae, sacramenta, et obligationes eorum, quibus erga parentes, et superiores suos tum ecclesiasticos, tum saeculares, praesertim erga supremum terrae Principem tenentur, sermone vulgari quidem, sed claro, et ordinato explicent, et ex explicatis eosdem pueros, ac puellas, per alteram semihoram examinent. Ad haec docenda multis quidem probatis, et praeclaris concionatoribus, et catechismis uti poterunt: Nos attamen volumus, ut cumprimis catechismum romanum jussu Concilii Trid. editum, et eum, cujus in Dioecesi nostra usque ulteriorem nostram dispositionem usus est, adhibeant. Ut autem hujusmodi catechesis optatum fructum producat, svademus, ut in iis parochiis, in quibus quaedam consociationes ad prosequendum specialem finem religioso-moralem coaluere, ipsi socii non tantum catechesim diligenter frequentent, sed alios quoque verbo, et exemplo ad sui imitationem potenter permovere satagant. Deinde sequentem in catechesi habenda ordinem praescribimus. Parochus ante quamlibet catechesim una hebdomada citius ex catechismo determinet, ac in ecclesia promulget, de quanam materia proximam doctrinam christianam sit habiturus; ut interea pueri domi, quantum per varias occasiones licuerit, aliquid in eodem genere discere, eosdemque Ludi-Magister aliquantum in scholis praeparare possit. Diebus dominicis, et festis fori a meridie hora media tertia, vel ubi moris est: media secunda detur primum signum campanae pulsu, post tertium quadrantem compulsetur, et hora praecise tertia, vel secunda Parochus, vel Capellanus, praemissa brevi lingua vernacula cantilena, rosarium B. V. Mariae insertis vitae Christi mysteriis cum populo clara voce alternálón oret; cum enim Regnum| Hungáriáé peculiari devotione a sanctissimis nostris regibus, praesertim a Proto-Rege nostro s. Stephano B. Virgini oblatum, et commendatum, atque inde Marianum compellatum sit, ratio et communis, et privati nostri boni exposcit, ut cultum magnae Matris Dei, haeredilate quasi in nos transfusum, non solum retineamus, sed etiam amplificemus. Absoluta corona mariana seu ex cathedra, seu in ara, ubi nimirum populo magis commodum fuerit, materiam praevie designatam assumat, ejus fundamenta breviter, sed dilucide ad captum cujusvis modo opportunissimo per mediam horam exponat, atque ex hac exposita, aut alia etiam, quae ipsi necessaria videbitur, materia jam in communi, jam singillative per alleram semihoram pueros examinet, aut nonnulla capita, quae forte memoriae
