Schultheisz Emil: Traditio Renovata. Tanulmányok a középkor és a reneszánsz orvostudományáról / Orvostörténeti Közlemények – Supplementum 21. (Budapest, 1997)

7. Beitrag zur Pestliteratur des Spätmittelalters

49 A. Prager Hs. ,,Tale regimen erit vestrum praeservativum, quod omni mane comedatis vnam peciam pa­nis tosti intincti in aceto et primum ferculum in prandis semper sit acetorum ... et abstineatis ... assis volatilibus ..." 1 0. B. Leipziger Hs. „Regimen praeservativum in pestilitate omni mane comedenda est una pecia acimi panis tosti intincti in aceto vini et primo feculum in prandio ... Abstinendum est a brodiis et sorbi­libus, nam talia nisi acetosa appareantur, sunt calida et humidae complexionis et calidum et humidum est causa putrefactionis. Vi eñ ųr igitur omnia ... et frequentetur ea quoque ... nam in sicca ... assis et volatilibus, quia siccae complexionis sunt ... anetae etc. ... abstineant enim a balneis ... balneum cor debilitat ...". C. Budapester Hs. ,,Tale regimen est vestrum praeservativum quod omni mane praeditis unam peciam panis tosti intincti in aceto Et primum ferculum in prandio semper sit acetosum. Absitineatis a sor­bilibus et brodijs multis qui multa humida sunt ... Abstineatis semper a balneis ... Balneum enim cor debilitat ...". D. Der entsprechende Abschnitt des Ve ųláriųs (fol. 16b) lautet wie folgt: ,,Ad praeservandum a pestilencia dives omni mane, comedant nuces magnas ex aceto cum ruta vel salvia cum sale sacerdotali coaspersas et electuarium amarum apud medicos. Alii capiunt tormentallam id est nabelworcz modicum cum sale mane. Pauperes capiant tos­tam panis intinctum in acetum et comedant desuper non bibendo...". Die handschriftlichen Versionen waren demnach vorwiegend für die „pauperes" be­stimmt. Schon Sudhoff wies auf die mögliche Identität der Prager bzw. Leipziger Handschriften hin, alle drei auch mit Ms. Breslau III. fol. 3a am Anfang übereinstimmend. Die Frage nach dem Verfasser müss e damals dahingestellt blieben. Allerdings hatte Sudhoff bemerkt, dass das Ms. 1129 Leipzig „ganz in der Art der Stilistik des Albicus" verfasst ist 1 1 Eis ist der Meinung, dass Albich in der Hauptsache lateinisch geschrieben hat. Demnach würden seine deutsche Handschriften etwa Übersetzungen seiner Schüler sein. Wie Eis wei­terhin bemerkt: „... laufen sie (nämlich die deutschen Handschriften) inhaltlich zum gros­sen Teil ... den lateinischen Fassungen parallel. Anderseits begegnen auch in den lateini­schen Schriften Albichs zahlreiche deutsche Einsprengsel, oft ganze Sätze, die gewiss dem Urheber selbst, nicht späteren Abschreibern zuzuschreiben sind" 1 2. Wie das vorgeführte Bes¡piel zeigt, sind die Texte der Prager und Leipziger Handschriften mit den Ausführungen des Budapester Manuskriptes im Wesentlichen, teilweise sogar Wort für Wort identisch. Daraus ist aber mit Recht auf einen gemeinsamen Verfasser des Urtextes zu sçĥ iessen. Da der Autor der Budapester Handschrift unmissverständlich Sigismundųs Albicus ist, scheint die Annahme nicht unbegründet zu sein, wonach die genannten Pest­1 0 Damit völlig identisch ist eine andere Prager Handschrift: Ms. XI. D. 10 fol. 138a —140b, wo es nach abstineatis ,,brodij et sorbilibus multis qui multum humida sunt" heisst. 1 1 Sudhoff, K.: a.a.O. (Añm. 3) 77. 1 2 Eis, G.: a.a.O. (Añm. 1) 189.

Next

/
Thumbnails
Contents