Fraknói Vilmos (szerk.): Monumenta Hungariae Historica 3. Monumenta Comitialia regni Hungariae 6. 1573—1581 (Bp., 1879)
I. A POZSONYI ORSZÁGGYŰLÉS 1574. MÁRCZIUSBAN
A POZSONYI ORSZÁGOYrtiéS Caeterum ubi Maiestas sua Caesarea de nonnullis minoribus Castellis hincinde in Regno Hungáriáé, et praesertim circa Canisam sitis, vei destruendis, vei aliquo pacto conseruandis, Statuum et Ordinum Regni sententiam exquirit : recordantur fideles Maiestatis suae Caesareae Regnicolae, superiori triennio expeditos fuisse Canisam et ad illa coníinia certos Commissarios, viros praecipuos ex Hungaris et Germanis, qui perlustratis illis omnibus Castellis, quam Maiestati suae Caesareae opinionem de iis retulerint, cum ea nondum sit euulgata, Regnicolis non constat. Yidetur tarnen fidelibus suis Statibus et Ordinibus Regni Castella illa non aliam ob causam extructa fuisse, nisi ut ex illis, velut ex specula quadam et excubiis, praedae et excursus bostiles Canisam significarentur, et ideo peditibus ex arce Canisa eo missis fuerunt custodita. Extruxerat autem illa Magnificus olim Franciscus Tahy, dum esset Capitaneus Canisiensis, et mille equites ac totidem pedites Hungaros, praeter Germanicum praesidium, sub se haberet. Postea autem quamvis numerus peditatus Hungarici, qui prius millenarius erat, ad quadringentos tantum fuisset redactus, tamen vei ex eisdem quadringentis, qui vix custodiendo oppido Canisiensi sufficerent, Castellis illis conseruandis est prouisum; sicque tot pedites, qui eo imponi consueuerant, e praesidio Canisiensi decedunt. Qenserent itaque Status et Ordines Regni, equitum pariter et peditum numerum in Canisa esse adaugendum, ad eum potissimum finem, ut et loco illi finitimo, qui non longe a fmibus Austriae et Stiriae distat, conseruando et custodiendis praedictis Castellis, tum vero arcendis et martalociorum furtis et rapinis, qui dicionem Maiestatis suae Caesareae miserandum in modum depopulantur, quam rectissime consuli posset. Nam modernum praesidium Canisiense, tum ob paucitatem, tum vero stipendiorum defectum, tutandis illis partibus nunquam sufficiet, nisi aucto militum numero, certiora et uberiora eo stipendia deputentur. Quod ut Maiestas Caesarea et Regia singulariter et benigne curare velit, Status et Ordines Regni maiorem in modum humilime instant. Atque haec de Castellis, quae a peditibus ex praesidio Canisiensi deductis custodiuntur, dicta sunt. Alia quoque Castella iisdem in partibus versus