É. Apor (ed.): Codex Cumanicus. Ed. by Géza Kuun with a Prolegomena to the Codex Cumanicus by Lajos Ligeti. (Budapest Oriental Reprints, Ser. B 1.)
CODEX CUMANICUS
LXXXIV quam transmutationem formae doctissimus Hunfalvy apposite cum formis e respondentibus hungaricis ope suffixi io derivatis hodu-nogio et jou-bagio comparavit (hungarice hadnagy, jdbdgy). Forma nominis Jasso nonnullos viros doctos, inprimis Ranzanum italianum in hunc errorem induxit, ut Jassones pro descendentibus anticjuorum Jazygum Metanastarum haberent, Jassones enim posteriores eas terras incolebant, quas olim Jazyges occupatas tenebant. Scriba quidam germanicus regis Sigismundi clarissimo Hunfalvy docente vocem jaili, ijdsz, jász sagittarium significare comperiens in quibusdam diplomatibus loco Jassonum Philistaeos scripsit, germanice enim sagitta : pfeil (in antiqua lingua germanica phil ) sonat, quam ipsam vocem etiam in nomine biblico Philistaeorum inesse opinatus est. Hujus erroris ulteriorem sequelam in antiqua versione hungarica veteris testamenti conspicimus, ubi Philistaei hungarice diserte Jászok nominantur. Jazygum Moldáviáé cumanicorum memoria in nomine principalis urbis hujus terrae Jasszi, hungarice Jászváros et hodie viget. Nomen Palovcz eandem gentem significare, quam Cumanorum nomen, nihil est dubii. Eadem enim facta, quae scriptores russici et polonici de Polowczis, byzantini et chronica hungarica de Cumanis referunt. In Hungaria ambo nomina, scilicet Palócz et Kún simul apparent, quae duplex denominatio unius et ejusdem gentis, uti Hunfalvy optime observavit, Cumanorum per duam diversam regionem diversoque tempore ingressum in Hungáriám demonstrat. Ingressus Paloczorum per Russiam et Poloniam, scilicet per Carpatos septemtrionales, secundum omnem probabilitatem sub tempus Colomani incepit, qui anno 1104 filiam principis Kiewensis Svatopluk in matrimonium duxit, ex quo matrimonio inter Hungáriám et principatum Kiewensem frequens et varium rerum publicarum commercium ortum est. 1 Parva quaedam pars Cumanorum, quae a Mongolis ad impérium byzantinum refugit, in cohortibus diversarum regionum dispersa sensim sensimque evanuit, de qua re Nicephorus 1 V. Cl. HUNFALVY «Magyarország Ethnographiája». Pag. 363.