Janus Pannonius Múzeum Évkönyve 25 (1980) (Pécs, 1981)

Természettudományok - Horváth, Adolf Olivér: Potentillo – Quercetum (sensu latissimo) Wälder, III.

40 А. О. Quercion pubescentis­Arten sind: Quercus pubes­cens, Sorbus torminalis, S. domestica, Brachypodium pinnatum, Anthericum ramosum, Bupleurum talca­tum, Teucrium chamaedrys, Fragaria viridis, Arabis hirsuta, Festuca rupicola, Carex michelii, Peuceda­niim cervaria, Lithospermum purpureo-coeruleum, Coronilla varia, Siler trilobum, Coronilla emerus. Acidokline Arten sind: Agrostis tenuis, Anthoxan­thum odoratum, Melampyrum pratense, Aira flexu­osa. Die Fagetalia-Elemente sind die folgenden: Ga­lium odoratum, Carex sylvatica, Scrophularia nodo­sa, Stachys sylvatica, Festuca gigantea, Actaea spi­cata, Moehringia trinervia, Mercurialis perennis. Euphorbia amygdaloides, Allium ursinum, Phyteu­ma spicatum, Daphne mezereum, Pulmonaria offi­cinalis, Lamiastrum montanum, Asarum europaeum. In der Laubkronenschicht: Tilia cordata, Prunus avium, Carpinus, Fagus (Jelen — Mader 1969). Im Wiener Wald forschte ich mit Zukrigl im Jahre 1974 am 8. Mai in den XIII. (Obersanktveit „Gemeinedberg"), XVI. (Galicin-Wald) und XVII. Zirkel (Michaels-Wald). In Wiener Wald ist der Boden aus Flysch entstanden mit Pseudo-Gley­Charakter. Die Wälder sind reich an Carpinion-Ele­menten. Aber Quercus cerris ist im jetzigen Menge unnatürlich. Bei Obersnaktveit kann man thermo­phile, Quercus pubescens-W aid-Arten zu finden: Clematis recta, Coronilla emerus, Euonymus verru­cosus, Sorbus torminalis, Peucedanum cervaria. Vi­burnum lantana, Lonicera caprifolium, Polygona­tum odoratum. Gibt es in diesen Wäldern Poten­tillo—Quercion (Quercus cerris, Lysimachia punc­tata, Rosa arvensis) und Potentillo—Quercetalia~Ele­mente auch (Hieracium sabaudum, Serratula tincto­ria, Lathyrus niger, Viola riviniana, Luzula albida, Festuca heterophylla. Silène nutans). Charakteristische Artenkombinations-Taxa sind: Lathyrus vernus, Tanacetum corymbosum, Trifolium medium, Hieracium sylvaticum, Galium sylvaticum, Poa nemoralis, Trifolium alpestre. - Bei Grossan im Kaiserwald kommt es vor ein Quercetum robo­ris pinetosum cult. Wald mit Zerreichen-wald-Ar­ten. (Potentilla alba, Carex montana, Hieracium sa­baudum, Lathyrus niger, Viola riviniana, Serratula tinctoria, Veronica officinalis. Daphne laureola, Lonicera caprifolium. — Acer campstre, Hieracium sylvaticum, Festuca heterophylla, Convallaria majá­lis. Campanula persicifolia, Ajuga reptans, Sym­phytum tuberosum ssp. nodosum, Melittis carpa­tica.) Nach Mayer (1973) am Rande des östlichen Wie­nerwaldes gibt es verschiedene Typen des Zer­reichenwaldes : 1. mit wärmeliebenden Arten, 2. mit Carpinion-Taxa, 3. Typ mit Agrostis tenuis und Lu­zula forsten auf Sandstein, 4. 5. Polygonatum lati­folium- und Allium ursinum-Typ in Auwald in Schönbrunn. Nach Mayer (1973) zwei subkontinentale Eichen­wälder treten in dem Rande des Ostalpenraumes auf, als Potentillo-albae-Quercetum s. 1.-Wälder. Un­ter dem Namen Quercetum petraeae-cerris ist es an­gegeben der eigentliche Zerreichenwald von Un­garns eine Assoziation, als pannonische Cönosis. Es ist verbreitet im Weinviertel Österreichs und in warmen Lagen des Burgenlandes. Das typische Po­tentillo albae-Quercetum (ohne Zerreiche) bis Süd­westdeutschland dringt vor. Das Quercetum petraeae-ceriis haben erstenmals von Österreich Jelem-Kilián—Neumann (1963) aus dem Steinbergwald im östlichen Weinviertel bei Neusiedl (Zaya) beschrieben. Die sommerwarmen Standorte (Juli 19, 6.) der Assoziation sind relativ niederschlagarn (jährig 600 mm, Sommer 125 mm), in der collinen Stufe (200-300 m). Bei massiger Wuchsleitung (10-15 m) und mit den reichlichen Fros':rissen dominiert in der nieder mittelwaldarti­gen Beständen der Quercus cerris (einzelt Qu. pu­bescens und Qu. robur) I nd reichlich der Feldulme. In der Strauchschicht herrscht Ligustrum vulgare vor. Es ist noch darin: Crataegus monogyna. Vibur­num lantana, Cornus mas. Pannonisch-kontinentale Waldelemente fallen besonders auf: Carex michelii, Phlomis tuberosa, Lactuca quercina. Inula conyza. Campanula bononiensis. Typischen Artenkombina­tion-Taxa der Assoziation sind: Viola hirta, Lathy­rus niger, Tanacetum corymbosum. Dabei gibt es auch xerothermen Arten: Dictamnus albus, Litho­spmerum purpureocoeruleum, Hesperis tristis. Die Fagetalia-Arten fehlen. Auf Sonnenhängen, trocke­nen Lössbraunerden bzw. Tschernosemen ist es auch ein typischer Flaumeichenwald. In Talmunden auf frischen Kolluvionen (aus Tschernosem) tritt Quer­cus petraea-Wald auf mit Potentilla alba. Primula veris und Ulmus minor, (reichlich). Es gibt hier auch ein Potentillo albae-Quercetum poetosum ne­moralis-W aid. In diesen Wäldern durch den Nie­derwaldumtrieb wurde Quercus cerris begünstigt und Quercus robur dominiert geworden ist. Mit der Überführung der Niederwälder in Hochwälder unter Förderung von Quercus robur könnte die Leistungsfähigkeit steigern.

Next

/
Thumbnails
Contents