Fejér, Georgius: Codex diplomaticus Hungariae ecclesiasticus ac civilis. Tomi X. Vol. 8. (Budae, 1843.)

Si dissolutae adeo exercituantium nostratium dite Principis ora belli siinulacrum agere, et nunc in cuneum, nunc in orbem, nunc in trigona, tetragonaue, aut in forficem, et serram , mutata acie verti. — Nusquam gentium milites spectare licuit caloris et frigoris, item laboris et inediae patientiores; qui studiosius imperata faciant, lubentius, dato signo, pugnam ineant; se niorti promtius exponant; item qui militarem seditionein magis detestentur, in castris quietius, honestiusque viuant; — colant auidius temperantiam, et castimoniam, et ab omni blasphemia, periurio , illegitimaque Venere sint inagis alieni. Maxima pars equitum — triennium quandoque assiduo militare coacta , nunquam coniugii fidem violasse creditur. — Hyeme iuxta atque aestate castra frequentantur ; et quod meis hisce oculis vidi, sub niuibus ac terra, ne obsidionein deserant institutam, toleranter hibernant; neque de rigenti algore queruntur." Ad disciplinam militiae huius pertinent Decreti etiatn VIII. art. XXX. ,,Quod cum Praelati , Barones et quicunque alii Nobiles— ad bellum proficiscentur, sine damno aut impedimento aliorum semper et vsque proficisci debeant et teneantur." Art. XXXI. „Quod tam regiae gentes, quam aliorum regnicolaruin , teneantur deinceps pretia omnium victualium persoluere, ac nullibi damnum inferre praesumant. Art. LXII. „Quod gentes huiusinodi — neque res neque bona colonorum, siue rusticorum violenter aufierre, et exportare praesumant. Transgressores vero eandem poenam, quam violatores ecclesiaruin incurrant eo facto." In stipendium stabilis huius militiae iisdem Mathiae legibus aes comitialiter ex aequo ac iusto fuerat constitutuin; quo, tanquam nouitate, praefationis Decreti anni 1490. §. 2. antiquato, antiquis autem prouentibus regalibus absorbtis, militiam regulatam interimi necesse fuit!