Fejér, Georgius: Codex diplomaticus Hungariae ecclesiasticus ac civilis. Tomi X. Vol. 3. (Budae, 1838.)

vel parte in adversa vel aversa impresslonem, suppleverant. Fragilis huius munimenti usus quoque varius ac mutabilis fuit: regum sigillum proprium maius ( maiestaticum) simplex vel dupplex, cum epigraphe tituli completi , vel incouij)Ieti, vel minus, vel annulare, cerae albae vel rubrae, vel aureae laminae, nonnunquam cerae albae, superposita papyro, rubrae, figura rotunda vel etiam quadrata impressum vel appensum fuit. Nonnunquam etiam alienum,cum insinuatione, appressum; vetus innovatum, quandoque etiam iteratim. Bulla pontificum romanorum solo nomine variabat. Praelatorum Capitulorum, Conventuum religiosorum rhombodiale vel ovale, cum sancti alicuius imagine, ac nominis signo, cerae flavae aut rubrae impressum aut appensum innovatum non minus fuit. Ducibus equestres figurae, Nobilibus scuta, iusignia aut alia symbola cerae de lege flavae ac luteae conveniebant formae disparis. Literae inscriptionales omnium minusculae cum signo crucis vel absqLie fuerant. Nec USLIS sigillorum constanter obtinuil. In literis memorialibus regum ac magistratuum sigilla haudraro desunt; in compartium chartis forma intercissa aut indentata supplentur. „Selbst das einzige iiblich gewordene Beglaubigungsmittel, das Siegel, ist im Mittelalter nicht befolgt worden. In den sogenannten paricolae, cyrographae, indentatae wurde in meisten Fallen vollig unterlassen undnur bisweilen noch versiegelt worden." V. Neues Lehrgebaude der Diplomatik Th. I. Band 1. Hauptst. II. Abschn. VI. etc. etc. §. 27. Diplomatum regiorum ac iudicialium e x e c u t i o u i m a n c i p a t o r u m fo r m u 1 a e statutorio-relatoriae capitulorum aut conventuum re-