Linzbauer, Franciscus Xav.: Codex Sanitario-Medicinalis Hungariae 2 (Budae, 1852)
Regimen Mariae Theresiae imperatricis et regis
213 Statui generali. Status generalis tam superiores, quam inferiores partes . . . praesentem solutionem pecuniariam accipiunt: Proto-Medico Castrensi ................................................ 244 fl. — xr. M edico Castrensi ......................................................................194 „ — „ S imiliter uni alteri............................................................100 „ — „ Chyrurgo praetorii, seu status generalis . . . 150 „ — „ Pharmacopoeo Campestri.................................................. 354 „ — „ S eptimo:...E contra benigne confidimus, ac volumus, ut tam caro et vinum, quam cetera ad victum et haustum necessaria quotidiana victualia in bona qualitate et moderato, quo miles Noster subsistere possit, pretio, sicque non inusitato., minus excessivo vendantur. Octavo: . . . Nullae vecturae et praejuncturae, nisi pro transportandis infirmis gratis subministrandae venient, ...pro aegrotis vel vulneratis transportandis vecturae angariae (quae nunquam a militaribus directe petendae, verum pro rerum exigentia per officiales commissariaticos bellicos et provinciales denotandae venient,) ab incolis comitatensibus vel districtibus administrari debeant; ordinarie autem, nisi aegrotantis militis numerus nimium excederet, pro status unius legionis pedestris aut equestris usu duo, pro una centuria equestri unus, pedestri autem duo equis vel bobus bene juncti currus peculiariter assignandi et praebendi sint. Undecimo: Evenire posset, quod transeunti, vel etiam quarterisanti militiae aut officialibus, vel e converso incolis casu fortuito et insperato damni quidpiam eveniret, tunc corgruam et adaequatam desuper reparationem seu satisfactionem non via facti, neque praeterita instantia, verum comperta cul- pabilitatis veritate coram competenti praetensae rei judice, qui tamen celerem et aequam justitiam in casibus praesertim moram non ferentibus administrare, ac praecipue si militem vel incolam praemeditate occidi contingeret, contra reos juxta justitiae rigorem criminaliter procedere tenebitur, exposcere, nec secus licitum sit. Ouodsi vero ad verberationes et dehonestationes ab una vel altera parte deventum fuerit, pro qualitate excessus vel injuriae debita dabitur satisfactio, et infligetur poena facto et legibus conformis, hoc addito, ut in casu verberationum et vulnerationum tam miles excedens, quam rusticus, militem verberans aut vulnerans pro gravitate delicti luat in corpore, nec ullatenus in pecunia mulctari possint, praeterquam, quod in casu vulnerationis, chirurgo, et miles et rusticus, qui videlicet excesserit, satisfacere obligetur. Officiales autem, cum in corpore puniri non possint, punientur juxta articulos militares, chirurgo tamen hi quoque satisfacere obligabuntur. Quod si vero miles aut Officialis mutilaverit rusticum , casu in tali rigorosum in confonnitate articulorum militarium subibit judicium et poenam; rusticus autem in casu simili juxta leges patrias punietur; damnum vero et detrime ntum corporis vulnerato aeque ac m ut i 1 a t o pars nocens, itaque tam officialis aut miles, quam vice versa in casu contrario provincialis vel rusticus resarcire debebit. Decimo quarto: . . . Commendantes, horumque subalterni, nullo sub titulo et praetextu labores pro privata sua necessitate et usu, purgandisque praesidiis et advehenda aqua nisi in illis praesidiis, ubi Magistratus repolirentur , quibus curam munditiei et sufficientis aquae habere per se incumberet, praetendere, et exigere ausint. Datum Viennae ut s. MARIA THERESIA. (L. S.) Josephus Comes ab Harrach. Ad Mandatum S. C. Reg. Cath. Maj. proprium. Adamus Ortw. a Weincrarten.
