Kitaibel Paulo - Tomtsányi Adamo: Dissertatio de terrae motu in genere ac in specie Mórensi anno 1810 die 14. januarii orto (Budae, 1814)
Sectio I. De terrae motu in genere
mmrnamm ™55TS32E mm SECTIO L \ ■& ■ : . '■ . í De terrae motu in genere* C A P U T^iti De notione Terrae motus in genere , et ejus variis effectibus* l. TT*errae motus est violenta superficiei terrestris, per majus spatium, in nostro hocce planéta exagitati©. Quamvis autem phaenomenon hoc pauculis tantum minutis secundis saevire soleat, incredibile tamen dictu est, quam tremendos effectus, vel exili hoc tempore producat. 2. Quas revolutiones in globo hoc terraqueo, prima jam aetate mundi motus isti causaverint, quaeve tunc mala mortalibus inflixerint, obscura vetustas ad nos non transmisit; ut ut et hic, e diversis montium stratis, sibi in immensum vi quadam accumulatis, et corporibus variis, ad terram non pertinentibus, alte tamen nunc in ejus sinu abditis, vestigia tremenda motuum illorum , nou obscure nunc etiam hinc inde legamus. Quanta vero vi, ét injuria posterioribus annis, in brutam hanc tellurem, et ejus incolas saepius saevierint, priscis juxta, ac recentioribus exemplis satis edocemur. Consideremus enim regiones , ab aliis terris avulsas, et trans maria jacentes, quae in confinio quondam fuerant; Americam a conspectu Asiae mari ereptam, a) Hispaniam a contextu Africae A dia) Certe itineraria Russica testantur Asiam inter, et Americam, ángustum oiim fretum fuisse. Nunc series insularum aequalium in eo fiteto usque ad Americam protensa , non obscura