Enyedi, Stephanus: Dissertatio medica de medicina Hippocratis mechanica, praesid Friderico Hoffmanno (Halle, 1719)
omni feculodehac re inter pliilofophos fuitcontroverfn: haec eptm phitpfophandi ratio jam dum ex Stoicorum fcéta nonnullis praebuit ocqafionem fententiae valde ineptae, dum principium corporum a&iuum cum Deo unum idemque habuerunt, mundumque mente praeditum & intelligentem > ideoque Deum ftatuerunt. Non multum ab hac ipie Seneca recedit Lib. 4. de Beruf. Cap. 7. ubi dicit, nihil eile fine Deo, nec Deum line natura, fed idem eile utrumque. Horum Stoicorum infouftiflima in philofophando lambebat veftigia in praeterito leculo Renediäus Spinoza fubftan- tiam cogitantem & exteniam , mentem & corpus unam eandemquerem effe afferens, Deumque cum rebus materialibus confundens,de quo v\d.t)mTraä,7beol.pohtC^p. 2• Aft majori cum pietate nonnulli Creatori & Enti infinito fubftituerunt fpiritum quendam univerfalem creatum, tanquamDei Yicarium intimam corporum effentiam in- gredientem, äquotanquam principio omnes in natura mutationes deducere conabantur. Ex quorum claffe primas tenet,ipie P/tf/o, cui etiam fubtilis ingenff die philofbphus tienncus Morus in/ua Enchiridio Mctaphyfico haud obicure ^ffentitur principium aliquod hylarchicum, incorporeum, Deo fubordinatum,totiusque mundi praefidem ac moderatorem ftatuens. $■ V. Aft vero* fpeciale illud principium a quo ípecificae aíliones in corpore humano, vita nempe, nutritio, fenfa- tio, aliaque phaenomena ad ftatum hominis tam naturalem , quam p* n: pertinentia dependent, variis ab au- gloribus paflim infignitur nominibus. Veteres nempe dicebant naturam, item animam, ut ipie Arißoteles% Galenus & alii calidum innatum, fpiritum infitum, Scaliger fa- pientiffimam vim plafticam, Helmontius archaeum, quor- fum etiam fpe&ant fcl.Dö/tfi reges,quos diverfis corporis ca- yitacibus praefecerat. Redius vero inter recentiores Vir