Csízy, Paulus: De morbis infantum (Budae, 1838)
21 Oritur in infantibus, facillimo plerumque partu enixis adserto Palletae (Paleta B. exercitationes pathologicae Mediolani 1820 c. X.) convenienter solum in ossibus bregmatis, recentiores eam et in occipite, ossibus temporum licet rarius evolvi asserunt. Evolvitur primis praecipue quatuor a partu diebus, nec tamen desunt casus, ubi jam congenitus fuit, jam teste D. Hoere (Hoere G. F. über die Schädelgeschwulst neugeborner Kinder. Frankfurt a. M. 1825) post trium etiam a partu hebdomadum, evolutus fuit. — Initio tumor hic magis est diffusus, mollis, laxus et parum elatus , serius attollitur, tenditur , elasticus fit, et quasi aggere cingitur osseo, nec per decursum signa offert inflammationis, hinc insensilis semper est. Symptoma constantissimum , maximaque attentione dignum , margo osseus est, qui annuli adinstar totum ambit tumorem, levique adhibita pressione facillime dignoscitur. Continet thrombus neonatorum semper sangvinem, rarius arteriosum frequentissime venosum, spissum, quantitate pro ratione magnitudinis tumoris diversa. Variat tumoris magnitudo a nucis juglandis ad pugni infantis molem. §. 30. Distingvitur a capite succedaneo, quod hoc solum sub partu difficili et solum in ea, quae durante partu prostat, oriatur parte, sit magis diffusum, sero puro vel sangvine mixto plenum, ad usum aromaticorum fomentorum disparet. De causis thrombi neonatorum nihil constat certi, variae enim nec sufficienter comprobatae prostant auctorum opiniones, id etiam de prognosi valet, cum ab aliis periculosissimis adnumeretur malis, aliis exiguo, praeci- que debite agnitus et tempestive tractatus, videtur periculo. §• 31. Variam etiam auctores diversi , proponunt morbi huius therapiam, ut qui eum, jam resolvere, jam a sangvine cultri ope deplere, jam et causticis tractare