Bél Mátyás: Buda város leírása 1. A kezdetektől Mohácsig (Budapest, 1987)
Új-Buda
20 4 & vrbú c*- Itlritm, Sül Alberti butit, [edition: fsdat ur Bu- «ln: COMIT. PEST, PILIS, SOLTH, PARS SPEC MEMBR. III. di aulam, nemo fatis admirari potuiffet. quandoquidem proflanti prine i- pum frequentiat refulgebat, quo, tamquam ad procerum Auari a , c* omnibus Europa partibus, wn r//«W c onfnebant. E remotijfimis Hifpania finibus, multos in Pannonias, Imperatoris huius fama, contraxit. Lufit ania regis filius, audito Sigismvndi nomine, in Hungáriám peregre pro- feflus efi . qui ab Augufio remoratus, (j illic hibernare coallus , quum flantem glacie Danubium , (f oneratos currus, pedefiremque tran fit um , J£quif[ime toleraret, haud fecus, ac rem miraculo dignam , ad patrem, multosque Hifpanu regulos, id feripfiffe , dicitur. Ingruente mox primo tempore, impetrata miffione, ab Imperatore magnifice donatus, ac multis excultus honoribus, dimiffus efi. Non poterat, hxc regix Sigismvndi celebritas, non eilt coniunita, cumvrbis, Se vniucrix Hungáriáé , decore. §. X. A T, mors demum Sigismvndi , & Albkrti exordia , vehementer funcllarunt vrbem. Sxua nimirum, inaugurato nono rege, icditio, Buda exoritur. Nam, cum duitas, ex Hunga- rica, Alcmannicae\pie gente conflaret, ob morum diiiimilitudinem, cor.- trariaque lludia , grauibus, inter fc fa«tionibus, laborabat. Hac, inter eos, antiqua conditio fuit, vt vno, ex Alemannia, 8c Ungar ia prato rem vrbanum, altero anno crearent, ijucm iudiccm adpcllant. Rata ac firma inter cos fuit ifla confuetudo, qux iaerx fanctionis loco habebatur. Alemanni, cjuando arte, vrbanitate, opibus 8c calliditate, plus poterant, ixpe infeniam fibi gentem, prxtura priuare fluducrant, variis ixpe iniuriis contumeliisque, aduerfarios adfcccrant: led illi diffi- mulatis odiis, patientia quadam , eorum inuidiam dcclinarant: reformi- darant quoque ipfi Vngarorum vires, & quid in alieno regno molirentur, diligentius penfitarant. Nunc autem, oblata patrandi facinoris occafionc, fiquidem, Alemannum fe regem nactos efie, cernebant, haud vitra cunctandum efie rati , abrogandx gentis confilia ineunt. Erat in vrbe ciuis, Vngarorum princeps, qui Ioannes Eiith'ves dictus efi, vir profecto grauiffimus, multi confilii compos, atque his admodum formidolofus-, quandoquidem, Alemannorum probra, molefiius , quam ceteri, ferre folebat. is vnus erat, qui nec in fena- tu , nec publice priuatimue , fux nationis dignitatem, quoquomodo lxdi patiebatur : vnde, vniueriam in fc Alemannorum inuidiam , plane conflauerat. Contra hi, hunc vnum in republica patronum ha bere putabant , qui libere vbique loqueretur. Ioanncm igitur, fub prxtcxtu criminis, illi ceperunt, in fuis xdibus in vincula conieccre: mox, in abditis penetralibus, variis cruciatibus afficere occepere : quibus tandem enectum, culeo infutum , alligato gutturi lapide, in Danubium clam demerferunt. Octo, circiter dies, facinus tale delituit j mox cadauer emerfit, ac ripis, ab vndis expolitum, clandtlinum fcelus 92