Fabó András: Monumenta evangelicorum Aug. Conf. in Hungaria historica III.
VI. Comitatus posoniensis - Sectio II. De ecclesiis in oppidis
211 ministros ejecit, cives multiplici ratione divexabat *). Discusso je- suiticae persecutionis terrore, anno 1707. M. Joannes Christophorus Luther, pastor germanicus, et post illum Samuel Nigrini, sacris ritu lutheranorum operabantur ad annum 1709., quo devictis Rákóczy- anis et hic libertas religionis penitus evanuit, licet frequenter ab anno 1687. in multis diaetis status evangelici reddendam postulaverint. Diligentissime causam suam agebant et ipsi cives tyrnavien- ses augustanae confessionis anno 1721. in commissione pestiensi, licet multum vel in extrahendis inquisitionibus, praesertim per judicem Michaelem Pondel, turbati exstiterint, adurgendo restitutionem templi sui, in cujus possessorio jam fuerant patres trinitarii. Jam neque unus superest civis confessioni augustanae addictus.**) Sectio II. De. ecclesiis in oppidis. 1) Cseklész (Lanschücz,) Inter primas hungaricas lutheranas in hoc comitatu fuit ecclesias. Initio seculi praecedentis praeerat eidem pastor pietate eruditioneque clarus Petrus Csáktornyav, qui anno 1613. 6. febr. in synodo sintaviensi inter candidatos superintendentiae hungaricae numeratus, tandem senior ministrorum hungaricorum per posoni- ensem, mosoniensem, jaurinensem et comaromiensem comitatus constitutus. In visitatione superintendentis Brunczvik anno 1628. jam queruntur nostri de ademta terra quadam parochiali per dominos terrestres comites Eszterházy; continuata statim persecutio et anno 1630. ipsum etiam templum, ejecto ex parochia pastore, occupatum. In diaeta anni 1647. evangelici status urgebant restitutionem ademtorum, vel locorum pro aedificiis acclesiae excisionem, sed nunquam obtinere licuit, unde et in diaeta anni 1655. status *) Stephanus Pilárik et M. Vinckler pastores in exilium ibant; occupatio templorum in actis diaetae anni 1681. describitur. Conf. Ungar. Praedicanten Unschuld §. 27. Fragmenta ungar, hist, c a s s o v. p. 259. et cl. Klein t. I. p. 280.. **) Századunk elején újra föléledt az ág. vall. gyülekezet. 14*
