Fabó András: Monumenta evangelicorum Aug. Conf. in Hungaria historica I-II Pest 1861-1863.
II. kötet - ADVERSARIA - SECTIO III. - CAPUT II.
145 eorum Prágáé 1619. bohemice in IV. evulgato, inter alia scribit, quod jesuita sit: Seductor sveco, gallo sicarius, anglo proditor, imperio explorator, Davus ibero, italo adulator ; quod bohemice ita expressit: Svedy zlopovestny svudce, francúse mordyr a skudce, Englického kralé zradee, rzjse spehyr ver na krátee, Spanyele keyklyr mily, pápeze pochlebnjk smely. Vid. citatus Extractus ex germanico in bohemicum idioma conversus ante pag. 1.. Detestandum exemplum est Henricus Gfarnetus, pul- verariae conjurationis anglicae autor, qui an. 1607. aliis extremo supplicio exstinctis, ipse, cognita proditione, laqueo sibi mortem conscivit. Hinc neque illustris ille et litteratissimus vir, Adamus Franciscus Kollár, neosoliensis pannonius, augustiss. Mariae Theresiae a consiliis et vindobonensis bibliothecae palatinae custos primarius, in libro, quem an. 1764. edidit et de Originibus usuque perpetuo potestatis legislatoriae circa sacra apostolicorum regum Hungáriáé inscripsit, hoc diffiteri potuit, etsi sacris romano-catholicis addictus, cum in opusculo suo pag. 122., postquam Lutheri epistolam ad reginam Mariam, post infelicem Ludovici II. obitum, ad eam datam reci- tasset, omnem lutheranorum divexatiouem impiis, uti loquitur, episophis (h. e. episcopis) catholicis transscribit. Torsit hoc ven. cieram non parum. Hinc et cum magnatibus, quorum jura violasse existimabatur, postulabat, quo Kollár proscribatur et liber ejus igni adjudicetur. Sed cum veritati sua semper constare debeat integritas, et celeb. Kollár et liber ejus in tuto relictus est. In eum, dum publica regni comitia an. 1764. Posonii celebrarentur, scripsit quidam : Impius in patriam Kollár proscribitur, ut ne Sit Koller, Kollár, litera sola facit. Koller erat personalis regiae praesentiae, cui scriptor ille paria fata orni nabatur. Huic scriptori ipse Kollár ita respondit: Non rex proscripsit, neque lex proscribere Kollár Nec Koller poterit; grex rationis inops Cur nequeat quaeris ? qui non regit, ipse regendus. Quod grex non sit rex, litera sola facit. Impie grex, poena talionis digne, quid infers Regis sacrilegas in sacra jura manus. 10 Monumenta II.
