Deák Antal András: A Duna fölfedezése
Tartalom - III.A DANUBIUS PANNONICO-MYSICUS, 1726
D E 19 PALUDIBUS D ANUBIALIBUS. Onfidcrabilis d cunctis Danubii totius pars hxc clt, de Paludibus, qux modö ab hac, modó ab illa ipl'um concomitantur Ripá; minori, vei majori cum latitudine, meatibus divcrfis, ac receptaculis variis. Qux Mappis cundta fuis commonítrantur, tarn ad indagandas barum caufos, quam aquarum, quas Danubii a Fluminis undis, lucrari potcrant, quantitatcm rímandam. Pofitio Pallidum in oppofitá fempcr, ad rivum Fluminis, eft Ripá, prxterquam in confluxibus majorum Fluminum, ut lunt Dravus, Tibifcutf, őcSavus: ubi partibus in ambabus exfurgunt alix , qux ab ipfifmet litis fluviis fiunt praeter cas, qux funt Danubiales. Harum caufc dux funt: prima Horizontes Hungarix, Bulgarix, Moldavix, 8c Valachix, Paludibus featentes, plani: 8c ideoquafi fine declivio 8e Ripis, qux ab utráque parte fint elevatx ae roontuofc ; exccpto tradtu Servix, ubi bine inde a Ramis Montis /Emi includuntur. Altera eaufä oritur ab Angulorum fiexionc, ut aecidit ad Strigonium , ufbimagnus Angulus clauditur a Montibus, producitque omnes cas Paludcs, qux ad Pofonium 8c juxta Infulas majoris , 8c minoris Schitt reperiuntur: ac etiam in confluxu majorum Fluminum, ac prxiertim iis feptis,feu Cataradtis itantibus, ac deferiptis in Alvco Danubii, itemque magnis angultiis , ad Marccobila. Quibus impedientibus , quominus aqux ordinatim confluant, vel exoncrentur, remanent in deferipto Hungarix Horizonte, aqux: 8c formánt Paludes, qux afpiciuntur a Budä, redtá lineá Falancham versus 8c Ramam , per duos dies Belgrado diftantes, ubi ripis in ambabus montes ineipiunt; ita cindtis iildcm ulque ad Fctiflam, ibidemque in elevatas fpondas extolluntur, qux ad Vidinum ufque noimullas admittunt Paludes. Exin vero juxta folitum Hungarix ordinem, denuo ineipiendo Montes admarc Nigrum continuanrur. Qiiodcum, undis fuisalluentibus, multam arenam convehat ad Oilia, Jeu oras magni bujus Fluminis, jmpedimento eft, quominus libere defluat, 8c aquis fe exoneret fuis. Per fitum planum autem cum diffundi necefle eft circa ripas; formanturque inde tot Paludes Hungarix, Vallachix, 8c Moldavian Toftu I. R r Quan-