Deák Antal András: A Duna fölfedezése
Tartalom - III.A DANUBIUS PANNONICO-MYSICUS, 1726
8o Quantitas Aqux, quam hujufmodi Paludes in fe recipiunt, coníiderabilis eft propter extenfionem, ac profunditatem earum: videlicet: ex uná parte finiuntur iolidá ripa Terrx, 8c cx altera Aggere, ut ita dieam, limofo, vei dc arena; qua; Paludes feparat a vivo Fluminis, quod ad iftas fuas immittit aquas, vei per aliquos canales dictos Foch, vei prxdichim lincam fupcrando, receptacuia íibi fodit, quo proluvies hujus magni Fluminis per plures dies ibi moretur, antequam per unam ad alteram Provinciám tranfeat; cum priixs iíba debcant repleri. Hoc cognovi mcnlc Julii anni 1694. cüm enim prxefiem pedeftribus copiis in Culut; quamquam Viennx ob Danubii inimdationcs crebri fermones audirentur, nondum iftuc tarnen aqua; appropinquahmt; pauló licet poftmodum idem ibi contigífíet. Igitur conlidcrantí ncceffitatem prxcedcntis, qux fieri debuit, Pallidum repletionis, innotuit mihi cauía talis differentix tempöris, circa tarn magnam illuviem ín diveriis poíitionibus. Hx Paludes in caulá funt etiam, qubd Danubius non adeo pátens ftatim ac íubitum decrementum patiatur cx fuá molc Aqux exiftentis in vero AIvco, licet caulx pluviarum, & nivium diííolutarum priiis ipíi dcfeccrint: dum illx reftitucndo Danubio quod per íiios canales exdem illi abftulerant, impediunt , quominus lenti bile appareat decrementum. Reperiuntur quinimo, drin Paludibus, pofitioncs nimium demiíTx, qux nunquam íiccantur, cüm fint humiliores, eo Horizonte, quam ut Danubius cum unquam pofiit attingere: ut nomen iude accipientes Lacus, ingentium Pifcium Vivaria potiüs haberi poífint, ín quibus íubíidiarix Danubii hx colliguntur aqux. Denique ut pateat vera ftruclura Paludum Danubii Lateralium , haud fupervacuum duximus hic ponere iécb'onem unius Paludis: ita enim agnoícemus ftatum veri Alvei Danubii, & Paludes circumjaccntes, 8c curium Canalium prxdictorum Foch nuncupatorum, hue illuc per valies variis flexibus diícurrentium, necnon ípecies diverläs Terrarum Paluftrium, litufque Arundinum cum plurimis foraminibus Cancrorum, aliorumque Pifcium, qux in aquarum depreifione exílant, ac patefiunt. SECTIO