Deák Antal András: A Duna fölfedezése

Tartalom - III.A DANUBIUS PANNONICO-MYSICUS, 1726

DESCRIPT I O ceffurusjin primordio ftatim íciat,qucc fit veraHungaria,& ejus Regna,& Provincia; íubdifce, ac quales Naóones inhabitent, quales item Religiiones ibidem colantur, & quas leges ibi vigeant. Danubius Monarchiam iftam plane per longum dividit: meceflum itaque omnino érit, primariö cam dividere in Cis, & Trans-Danubialemi, tam reípeéfu antiqui, quam recentis temporis. Monarchia ifta Hungarica, fi ad originem, ac prima ejus fundamenta adfcendamus, abuná parte tribuenda venit animo illius Tyranni Attilas, quiannis fuis cunéta complexus, invafit Pannoniam, ledemque fuam in eá fix it, Pannónia; appellationem in Hungaria; nomen demum permutando. Poftquam verd Attila obiit, qui vi, atque armis acquiűvierant Regnum, dilcordiá itcrum pcftumdedere, & ad Barbaram Pátriám poítmoduna reverfi funt, paucis exceptis qui in Siculiá Provincia Tranfilvanias remanferant. Elapíb tum aliquo tempore, progenies illa Scytarum, quce Tub Attila cd venerat, non immemor divitiarum, ac fertilitatis Terra; Hungarica:, iubfeptem Ducibus illuc redire maluit; poftquam pedes, ac dominium fixerant in Tranfilvanii Inde igitur deícendentes denuo ad Pannoni® partes, in memóriám Hunnorum dictas Hungaricas, Regnum, ac Provincias cas inter le divilferunt. Atque fub iftis diviűonibus manfit gubernium Hungaria; 3 quouíque piacúit omnipotenti Deo, tot divifiones fub uno Rege unire, ac fidei oirthodoxa: fubjicere. Primus Rex Monarchix Hungaricie fűit S. Stepbanus, a quo» omnes Reges uíque hue defeenderunt, debitam venerationem erga Fundatorem lemper obfervantes. Quot vexationes, ac diferimina habuerit Monarchia Hungarica, non minus propter diffidia Gentis, quam xmulationcm Exterorum, Hiík»rias fatis demonílrant: ad ultimas quoque calamitates redaófa fuiíTct, asqué per occafiúm Imperii Grasci, ac ortum Ottomanici Imperii, nifi Deus adftitiűet LIOPOLDO Casíari, qui majori ex parte Hungarica; Monarchia; antiqua lua Jura, ac Dominia reftituit, conculcata Turcarum immanitate. A primo fundatorc Hungaria; S. Stephano uíque ad nioviffimum Regem LEOPOLDUM, inter tot viciííitudines, incrementa ac decremienta varia habuit Potentia Hungarica. Incrementum infigne fűit fub Ludovico primo Rege Hungaria;. Pofi: exeidium autem fatale Patriae Hungáriáé in confliftu Mochacfenű, ea

gloria tantiim non periit, quam in curam tarnen fuam iterum reíúmpfit LEOPOLD üs ex Auftriaca Domo laté hodie imperans, eidem Coronas Hungarica; longá lerie fucceffor datus, qui Prasdeceíibrum fuorum Reg na acquifita, prudentiá ac armis adhuc dum coníervat. Ac fi quid adhuc priftinae dignitatis huic R egno deeft, idem, auxiliantc Deo, reftituet. Vera Hungaria igitur divifa eft, ut ante diximus, per fiuentem Danubii in Cis, 8c Trans-Danubialem, reípectu nempe ad Viennam habito. Limi-